Thorium & Tsjernobyl

8156-thorium-tsjernobyl

(door Kees Versteeg)

De afgelopen tijd heb ik me verdiept in de vraag of thoriumreactoren een oplossing kunnen bieden voor het energievraagstuk. Door thorium in plaats van uranium te gebruiken, zouden veel problemen kunnen worden vermeden. Zo is volgens de voorstanders een kernramp uitgesloten. Een thoriumcentrale levert ook geen plutonium waarmee je kernwapens kunt maken. Het radioactief afval vermindert. En de voorraad zand – waar thorium uit gewonnen wordt – is oneindig.


Bij nadere bestudering blijken de problemen met kernenergie niet zomaar te verdwijnen als we overstappen op thoriumreactoren. Zand is er inderdaad genoeg op deze wereld, maar het blijft wel degelijk mogelijk om via een omweg een kernwapen te maken, en het feit dat er minder radioactief afval ontstaat is op de keper beschouwd niet zo belangrijk: één kilo afval moet net zo veilig worden opgeborgen als 1.000 kilo.

Foto hierboven: Verlaten pretpark in Pripyat (Bron: Kadams1970 op de Engelstalige Wikipedia - Verplaatst vanaf en.wikipedia naar Commons door TheAvalanche., Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3496458)

Daarnaast staat de technologie inzake thoriumreactoren nog in de kinderschoenen. Splijtstof opgelost in een zeer heet en radioactief zout – zo’n proces heb je niet zo maar onder controle. De bouwkosten van nieuwe centrales – die enorm zullen zijn – lijken nog het minste probleem. De termijn waarop thoriumcentrales kunnen gaan draaien wellicht wel: het gaat decennia duren voordat er een betrouwbaar model gebouwd kan worden. Veel geleerden en overheden zien er dan ook nauwelijks iets in. De subsidies voor onderzoek naar thoriumcentrales zijn marginaal. De klimaatlobby wil sowieso nu en onmiddellijk andere energie bronnen: zon en wind.

Ik dacht eraan toe ik deze week de HBO-serie Tsjernobyl op Ziggo On Demand bekeek. De eerste twee afleveringen heb ik inmiddels gezien. De miniserie toont de lugubere gevolgen van een ramp, die door de incompetentie van de Sovjetautoriteiten ontstond. De serie maakt de oorzaken van de ramp heel inzichtelijk. Tekenend is het gehannes met de dosimeter na de initiële ontploffing. Er wordt een stralingsdosis van 3,6 sievert gemeten. Niet veel aan de hand dus – hoewel dat op zich al veel te veel is. Het equivalent van 400 röntgenfoto’s. Niet gezond – al nemen de lakse Sovjetautoriteiten geen enkele maatregel om de bevolking te beschermen. Maar de meter kan niet verder uitslaan naar 3,6. Een betere dosimeter blijkt niet beschikbaar omdat de sleutel van de kast zoek is. Als de brandweer arriveert, brandt hun dosimeter door bij 1000 sievert. Slechte dosimeter, concludeert de hoofdingenieur. Hij wil niet geloven dat de reactorkern is ontploft. Een reserve dosimeter slaat uit op 200, maar die kan niet verder. Als dan eindelijk in de centrale zelf – door in antistralingspakken gehulde brandweerlieden in een met lood beklede vrachtwagen - de straling kan worden gemeten met een op het dak gemonteerde dosimeter, blijkt de werkelijke straling 15.000 sievert te zijn – eindelijk durft men toe te geven dat de reactorkern is ontploft. Inmiddels komen zwaar verbrande brandweerlieden en nieuwgierige buurtbewoners – die van nabij de spannende blauwkleurige brand hebben gadeslagen - het lokale ziekenhuis binnenstrompelen. De stad Pripyat wordt eindelijk – en veel te laat – ontruimd. Duizenden mensen zullen in de nasleep van de ramp sterven.

Foto hierboven: Hedendaagse sarcofaag boven centrale. (Bron: Door Rixard - Eigen werk, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=61569777) Idem Kopfoto.

Kernenergie – opgewekt via thorium dan wel uranium - is en blijft een technologie die vreselijk uit de hand kan lopen – zeker in een land waar men het niet zo nauw neemt met de veiligheidsvoorschriften. En zelfs dán – in Fukushima was niet incompetentie, maar een tsunami de oorzaak van de ramp.

Er moet nog heel wat wetenschappelijk onderzoek aan kernenergie worden gedaan voordat er voor de toepassing een breed maatschappelijk draagvlak gaat ontstaan. Aangezien de thoriumcentrale alles bij elkaar toch een verbetering inhoudt ten opzichte van onze huidige kerncentrales, verdient ook het onderzoek hiernaar meer steun. Zelfs als we uiteindelijk besluiten om de thoriumcentrale niet te bouwen, kan de spin-off van het onderzoek ons nog allerlei nuttige producten opleveren.

Foto hierboven: Werking thoriumreactor (Bron: ©TU Delft)

van de redactie :
Word donateur van RV&M. Maak een bijdrage per maand (vanaf €2,-) of een eenmalige bijdrage naar keuze over naar NL55INGB 0009 2593 29 t.n.v. Stichting Third Road o.v.v. Support

woensdag 24 jul 2019

Jan Tak :
Duidelijk Kees bedankt. Helaas heb ik geen HBO maar wel geduld en er is een alternatief, Canvas gaat in april de serie uitzenden.
Ach ik heb evenveel geduld als de halveringstijd van Thorium alleen niet zo lang meer te gaan :-)

I.i.g. bedankt voor de tip.

dinsdag 23 jul 2019

Kees Versteeg :
II
In de centrale van Fukushima was van dit alles geen sprake. Er was bij de bouw ook rekening gehouden met tsunami's. Pas lang na de bouw bleek dat tsunami's veel hogere vloedgolven in Japan konden veroorzaken dan aanvankelijk gedacht. Wel waar is dat de centrale toen niet extra
werd beveiligd tegen vloedgolven. Ook een kostenkwestie. Die vloedgolven legden de generatoren stil nadat de noodknop was ingedrukt na de zeebeving.

Kortom, het heeft m.i geen zin om te zeggen dat alles hetzelfde is als je vervolgens toch weer onderscheid gaat maken. Beter om dan maar meteen dat onderscheid te maken.

dinsdag 23 jul 2019

Kees Versteeg :
I
Jan, ik begrijp je opmerking maar er zit toch wel verschil in de oorzaken. In het geval van Tsjernobyl was reeds bij de ingebruikneming van de centrale duidelijk dat er een ontwerpfout in de centrale
zat - die werd opzettelijk verzwegen, ook voor de (slecht ingewerkte en deels veel te jonge)operators. De kosten om de fout aan te passen waren te hoog. Bovendien stond de reputatie van de Sovjet-Unie als kernmacht op het spel. Door het indrukken van de noodknop ontstond er door de
ontwerpfout een explosie die de reactorkern opblies.

dinsdag 23 jul 2019

Jan Tak :
Kee moet natuurlijk zijn Kees :-( Sorry Kee :-)

dinsdag 23 jul 2019

Jan Tak :
Kee:
"En zelfs dán – in Fukushima was niet incompetentie, maar een tsunami de oorzaak van de ramp"

Hoe kan je dit nu zo stellen? "Bedoel je zoiets als de chauffeur kon er niets aan doen dat er een boom stond"
Alles begint met de keuzes die de grondslag vormen van het ontwerp, externe natuurkundige factoren zijn daar onderdeel van. Als daar geen competentie voor nodig is dat snap ik het niet meer.

dinsdag 23 jul 2019

Kees Versteeg :
Correctie: in bovenstaand artikel gebruik ik als standaardeenheid 'sievert' waar dat röntgen moet zijn - de oude eenheid. Voor de strekking van het verhaal maakt dat echter niets uit. Inmiddels heb ik alle 5 afleveringen gezien - de serie is een absolute aanrader.

maandag 22 jul 2019

Schrijf uw reactie








Type de code over:


Social media

KOPSTOOT

Nolet Distillery als bezoekersattractie

(door Kees Versteeg)

Nolet is een familiebedrijf met een rijke historie. Het bedrijf bestaat al sinds 1691 en ondertussen is de elfde generatie aan zet.

Nolet is meer dan de beroemde kolengestookte distilleerketel nummer 1. Fraai aan het bedrijf is niet alleen het bewaren van het ambachtelijk erfgoed, maar ook de ultramoderne logistiek. Vanuit de bottelhal loopt onder de Buitenhaven een tunnel naar o.a. een volledig geautomatiseerd magazijn. Nolet oogt zoals heel Schiedam zou moeten ogen: historische enerzijds, hypermodern anderzijds.

In bijgaande video leidt Bob Nolet, zoon van Carel Nolet, ons rond in de Schiedamse distilleerderij.

PS: onthoud ook het prachtige woord ‘engelendeel’: het deel jenever dat verdampt in het eikenhouten fust. Dat deel moet vastgesteld worden teneinde er geen accijns over te hoeven betalen.

https://www.youtube.com/watch?v=bpAMenG0cUA


Nolet is elke werkdag op afspraak te bezoeken voor een rondleiding.

Zie https://www.noletdistillery.com/nl/welkom

Foto 1: noletdistillery.com

Foto 2: tunnel onder de haven - boele.nl

  • Nieuw

  • Reacties