SPECIALS

Kijkje in leven transgender

6135-kijkje-in-leven-transgender
(Door Herman Spinhof)

Als enige student audiovisueel kreeg zij twee keer het cijfer 9 voor haar eindexamenproject: een mobiele escape room ingebouwd in een caravan. Een 9 voor onderzoek en een voor het ontwerp en de uitvoering. Het is een persoonlijke ontmoeting met een transgender in wiens leven je even een kijkje neemt. Een nieuwe stijl van documentaire waarbij de kijker niet alleen hoort en ziet, maar ook voelt en ruikt en op deze manier ook beleeft, ervaart. Je stapt voor even in deze rol, maar ervaart nooit echt wat een transgender voelt. De Rotterdamse Naomi Martopawiro (1992) voelde zichzelf toen ze haar geaardheid ontdekte ‘ongemakkelijk’, hoewel ze al sinds haar zesde wist dat ze meer op meisjes viel dan op jongens.

Bij het instappen van de zwart geschilderde caravan word je overvallen door de geur van deodorant: AXE, het symbool voor mannelijkheid. Maar achter dat masker van mannelijkheid schuilt een andere wereld. Steeds word je bij het ontrafelen van de verborgen codes op het verkeerde been gezet: de kledingkast van een tiener. De meisjeskleding ligt op een hoopje onder in de kast, de jongenskledingstukken hangen stuk voor stuk aan hangertjes. Wat is dat? Een borstkasbinder van micro fiber. Je voelt je een voyeur en hebt de neiging te voelen hoe strak die om je borst zit.

Tegenstrijdige gevoelens van nieuwsgierigheid en gêne. De ontwerpster Naomi is zelf lesbisch, maar ze volgt het verhaal van Laurens: een transgender van vrouw naar man. Naomi: ‘ik ontdekte dat homoseksualiteit op middelbare scholen nu meer geaccepteerd wordt dan toen ik op school zat. Ik voelde me ongemakkelijk maar werd niet gepest. Over transgenders hangt een veel groter taboe. Daarom heb ik het verhaal van een transgender gekozen.’ Na grondig onderzoek en vele interviews met voorlichters en transgenders, kwam ze tot het concept. ‘Het is een manier van kennis maken met een nog onbekende wereld op een innovatieve, luchtige en speelse wijze. De bedoeling is dat ik een brug sla tussen mensen en deze voor velen nog onbekende wereld en dat dit onderwerp bespreekbaar wordt en transgenders hun fundamenteel recht op erkenning krijgen.’

Niet gelukkig zijn in je eigen lichaam. Twijfelen over wie je bent. En een ontkenningsfase over wie je eigenlijk wilt worden. Die verschillende fases in het leven van Laurens beleef je op een haast natuurlijke manier in de caravan. Bij Laurens (nu 19 jaar oud) was dat gevoel om liever een jongen te zijn er al vroeg. Vanaf zijn derde droeg Laurens, toen nog Laura, alleen maar jongenskleren.

Laurens: ,,Er werd toen nog niet van opgekeken. Er waren wel meer stoerdere meisjes die in jongensvesten liepen. Het werd gezien als een fase, waar ik wel overheen zou groeien.’’ Het bleek echter geen fase te zijn. Op de basisschool voelde hij zich nog steeds fijner in jongenskleren. Hij werd vaak gepest door zijn kledingkeuze. Niet alleen door klasgenootjes, maar ook leraren maakten er grapjes over. ,,Zo moest ik bijvoorbeeld in de eindmusical van groep acht een lesbienne spelen. De leraar dacht dat dit wel bij mij zou passen. Hier schrok ik van.’’

Terwijl je in de caravan de codes ontrafelt van de sloten van de kasten en de laden waarachter het geheim van Laurens schuilt, hoor je een radio-uitzending waarin Laurens zijn verhaal gaandeweg met een zwaardere stem vertelt. Het interieur van de caravan oogt als een jongenskamer: de geur van deodorant, een rommelig bed met een zwembroek. In de lades van het ladekastje zijn de vrouwelijke spulletjes van vroeger opgeborgen: tampons, scheermesje, barbiepop. Het brengt de bezoeker op een dwaalspoor.

Op school hield het getreiter niet op. Ook niet na een gesprek op school samen met zijn ouders. ,,Dat was het moment dat ik besloot om weer meisjeskleren te dragen. Ook al voelde ik mij er absoluut niet fijn in, het moest van mezelf. Ik wilde dat het pesten zou stoppen.’’ Laurens heeft dit twee jaar volgehouden. ,,Maar toen op een dag mijn mascara op was, dacht ik bij mezelf: ik ga geen nieuwe halen. Dit is niet wie ik ben. Ik wist al vrij snel dat ik niet geïnteresseerd was in mannen. Maar of ik echt lesbisch was, wist ik ook niet. Het was een lastige periode voor mij. Tegelijkertijd wilde ik mijn lange haar afknippen tot een kort kapsel. Maar dan zou ik een lesbienne zijn met stekelhaar. Zo zag ik mijzelf totaal niet.’’

Nu Laurens zijn borst- en buikoperaties onlangs (februari van dit jaar) heeft ondergaan is hij hoe hij zich altijd heeft gevoeld: een man. Dat gevoel zichzelf te kunnen zijn werd definitief ‘toen ik me officieel Laurens mocht noemen.’ Dat document kreeg hij in november 2014.

De caravan met de Escape Room van Naomi Martopawiro is voor het publiek open van 7 tot en met 10 juli van 11.00 tot 18.00 uur (donderdag en vrijdag tot 23.00 uur) tijdens de Finals van de Willem de Kooning Academie, tegenover station Blaak.

Herman Spinhof is gastauteur en onderzoekend freelance-journalist. Hij schrijft ook boeken. Zo is hij nu bezig met verhalen van Molukkers ten tijde van de Japanse bezetting, de Bersiap en de RMS-periode. Verwachte publicatie van het boek in 2017 bij uitgeverij Walburg Pers.

Foto's: Herman Spinhof.

Lees verder

Schouw special over DE 'newspub'

4704-schouw-special-over-de-newspub
De vroeger bekende ‘newspub’ De Schouw heeft een nieuwe eigenaar, Tineke Speksnijder, en de site Vandaag & Morge[...]

De stad nogmaals prachtig in beeld

Het is prachtig steeds weer liefdesverklaringen toegestuurd te krijgen van Rotterdammers als het om hun stad gaat. [...]

Sleepreis van een transformatorplatform

Een film van de sleepreis van het transformatorplatform DOLWIN-ALPHA vanaf Spijkenisse tot op de Nieuwe Maas. Muller Do[...]

Ook in de scheepvaart gaat het soms mis.

Bekijk hier de bijzondere beelden... Kunt u de foto's niet bekijken dan kunt u via aanklikken van het onderstaa[...]

Numero Unico Edizione Speciale

(Door Aad Wagenaar) Donderdag 6 mei 2010 was het veertig jaar geleden dat Feyenoord in Milaan de Europacup won. De w[...]

De blinde telefonist van Het Vrije Volk

(Door Geert-Jan Laan) Nadat ik vanaf de edities Dordrecht en Delft van Het Vrije Volk in 1966 en 1967 regelmatig ons[...]

‘Alleen kleine kroeg zonder personeel

(Door Jim Postma) ‘De horeca heeft veel te vroeg gejuicht over de te verwachten versoepeling van het rookverbod’[...]

Cafés in voortbestaan bedreigd

Zo’n 200 ondernemingen op de rand van faillissement (Door Tim Donia en Jim Postma) ROTTERDAM – Van de 700 [...]

Inspecteurs VWA op oorlogspad tegen roke

(Door Jim Postma) De inspecteurs van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) zijn in Rotterdam en omgeving weer volop [...]

Social media

KOPSTOOT

Van een hele klas keerden vier leerlingen terug

(Door Hans Roodenburg)

De Stichting Loods24 en Joods Kindermonument kunnen nog wel even doorgaan met het plaatsen in Rotterdam van zogenoemde Stolpersteine. Dat gebeurt op verzoek. In de Tweede Wereldoorlog zijn er ruim 100.000 Joden in Nederland door de nazi’s vermoord. Vandaag en morgen worden er weer 35 Stolpersteinen geplaatst in Rotterdam.

Na Amsterdam en Den Haag was Rotterdam met circa 13.000 Joodse inwoners de derde stad met de meeste Joodse inwoners aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Van hen zijn er bijna 10.500 Rotterdammers vermoord in de nazikampen. Het merendeel woonde in het oude gebombardeerde centrum.

Vanaf het uitbreken van de oorlog werd de Joodse gemeenschap geconfronteerd met allerlei maatregelen. Volgens de site van de Stichting Loods24 moet men denken aan Joodse kinderen die naar eigen scholen moesten, het dragen van de Davidsster en borden met opschriften als ‘Joden niet gewenscht’ of ‘Voor Joden verboden’, die de Joodse inwoners van de stad steeds verder uitsloten.

De in totaal 35 Stolpersteine worden in deze dagen geplaatst in het trottoir voor huizen waar ooit Joodse Rotterdammers hebben gewoond. Het was hun laatste officiële woonadres. Iedere plaatsing is bijzonder want het gaat over mensen die ergens in Rotterdam hebben geleefd.

Inmiddels liggen er in Rotterdam meer dan 300 Stolpersteine. De kosten ervan zijn bijeengebracht vaak door kleine donaties van bezoekers aan het Museum 40 – 45 NU aan de Coolhaven.

Op de site http://www.yadvashem.org/ zijn namen van Rotterdammers terug te vinden.

Bijschrift foto: Van deze klas keerden vier leerlingen terug........


  • Nieuw

  • Reacties