POLITIEK

De (on)macht van burgemeesters

5053-de-on-macht-van-burgemeesters
(Door Manuel Kneepkens)
De politicoloog Benjamin Barber was de belangrijkste spreker op het Jaarcongres van de VNG (Vereniging van Nederlandse gemeenten) op 17 en 18 juni, jl. in Drechtsteden.
Barber was ooit politiek adviseur van Bill Clinton. Grote bekendheid kreeg hij door zijn boek ‘Jihad vs Mc World’ (1995).
Lees verder

‘Neelie eerste vrouwelijke premier?’

5020-neelie-eerste-vrouwelijke-premier
(Door Jim Postma)
Colllege-voorzitter Pauline van der Meer Mohr van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) leidde het nieuwe biografis[...]

’s Gravendijkwal moet schoon en stil

5001-s-gravendijkwal-moet-schoon-en-stil
(Door Manuel Kneepkens)
Enige tijd geleden heeft Rotterdam zich gevoegd in het rechtsgeding dat Milieudefensie had aangespannen tegen de Rijk[...]

Compromissen in stad onvermijdelijk

4953-compromissen-in-stad-onvermijdelijk
(Door Hans Roodenburg)
Eén ding is na de verkiezings-uitslag in Rotterdam wél duidelijk. Welk college van burgemeester en wethouders ook w[...]

Gemeenteraadsverkiezing 19 maart (7)

4945-gemeenteraadsverkiezing-19-maart-7
(Wij nodigen politiek actieve Rotterdammers uit om op deze site hun licht te laten schijnen over de komende gemeentera[...]

‘Niet zo’n goed punt, want er klinkt

4941-niet-zo-n-goed-punt-want-er-klinkt-geen-applaus
(Door Ronald Glasbergen)
Het verkiezingsdebat op 11 maart in het Douwe Egberts café aan het Stationsplein tussen de lijsttrekkers van de acht[...]

Gemeenteraadsverkiezing 19 maart (6)

4939-gemeenteraadsverkiezing-19-maart-6
(Wij nodigen politiek actieve Rotterdammers uit om op deze site hun licht te laten schijnen over de komende gemeenter[...]

Gemeenteraadsverkiezing 19 maart (5)

4924-gemeenteraadsverkiezing-19-maart-5
(Wij nodigen politiek actieve Rotterdammers uit om op deze site hun licht te laten schijnen over de komende gemeentera[...]

Verkiezingsdebat Eerdmans - Karakus

4919-verkiezingsdebat-eerdmans-karakus
(Door Ronald Glasbergen)
Onderhoudende richtingenstrijd in Arminius Het is niet de eerste keer dat Hamit Karakus en Joost Eerdmans, ko[...]

Gemeenteraadsverkiezing 19 maart (4)

4914-gemeenteraadsverkiezing-19-maart-4
(Wij nodigen politiek actieve Rotterdammers uit om op deze site hun licht te laten schijnen over de komende gemeenter[...]

Gemeenteraadsverkiezing 19 maart (3)

4911-gemeenteraadsverkiezing-19-maart-3
(Wij nodigen politiek actieve Rotterdammers uit om op deze site hun licht te laten schijnen over de komende gemeenter[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties