POLITIEK

'Vertalen' van verkiezingsuitslagen

5429-vertalen-van-verkiezingsuitslagen
(Door Hans Roodenburg)
De verleiding is natuurlijk heel groot om de verkiezingsuitslag van Rotterdam voor de provinciale staten van Zuid-Holland te projecteren op de samenstelling van de gemeenteraad.
Aan dit 'zou'-gehalte doen vele (regionale) media mee.

Vandaag & Morgen kan dus niet achterblijven met een analyse daarover, maar al dit soort bespiegelingen blijven natuurlijk heel relatief.

Lees verder

PS-verkiezingen; hervormingen nodig

5423-ps-verkiezingen-hervormingen-nodig
(Door Ronald Glasbergen)
Wie de verkiezingsdebatten op televisie ziet gaat al snel denken dat het in de Statenverkiezingen van 18 maart alleen o[...]

‘Vooruit of toch allemaal Achteruit?'

5422-vooruit-of-toch-allemaal-achteruit
(Door Jim Postma)
Aanstaande woensdag 18 maart is het weer zo ver, de verkiezingsdag voor heel Nederland voor de Provinciale Staten en Wa[...]

Na wijn nu eens geen hoofdpijn

5421-na-wijn-nu-eens-geen-hoofdpijn
(Door Joop van der Hor)
Geen idee hoe oud ze is maar in ieder geval ruim boven de pensioengerechtigde leeftijd. En toch gaat Ria de Sutter een [...]

Houellebecq snijdt naar hart actualiteit

5291-houellebecq-snijdt-naar-hart-actualiteit
(Door Ronald Glasbergen)
‘Soumission’, Onderwerping, het nieuwe boek van Michel Houellebecq, ligt vanaf zeven januari in Franse boekwinkels.[...]

Haven vrij van politieke ‘wissewasjes

5187-haven-vrij-van-politieke-wissewasjes
(Door Hans Roodenburg)

De politieke bemoeienis van de gemeente Rotterdam met de haven is sinds 1 januari 2004 beperkt tot de grote structu[...]

Rollen omgedraaid in ‘nieuw’ College

5156-rollen-omgedraaid-in-nieuw-college
(Door Hans Roodenburg)
Er ontstaat al discussie over gratis parkeren De rollen zijn omgedraaid. Voor het nieuwe collegeprogramma ‘#Ken[...]

De ‘Italofiel’ voor u geduid (deel 3

5088-de-italofiel-voor-u-geduid-deel-3
(Door Manuel Kneepkens)
In ‘De Italofiel voor u geduid’ deel 1 en 2 heb ik de flamboyante, Fellini-achtige stijl van politiek bedrijven [...]

De ‘Italofiel’ voor u geduid (deel 2

5079-de-italofiel-voor-u-geduid-deel-2
(Door Manuel Kneepkens)
(Vervolg van vorige week ) Italië was op dat moment intern ontredderd. Er zwierven bendes rond van oorlogsvete[...]

De ‘Italofiel’ voor u geduid (deel 1

5077-de-italofiel-voor-u-geduid-deel-1
(Door Manuel Kneepkens)
Wat is een Italofiel? Een Italofiel is iemand die van Italië houdt, van de Italiaanse levensstijl. Zoals een [...]

De (on)macht van burgemeesters

5053-de-on-macht-van-burgemeesters
(Door Manuel Kneepkens)
De politicoloog Benjamin Barber was de belangrijkste spreker op het Jaarcongres van de VNG (Vereniging van Nederlands[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties