Gedicht over de Armeense genocide

5432-gedicht-over-de-armeense-genocide (Door Jim Postma)
De voormalig Rotterdamse stadsdichteres Jana Beranová heeft in opdracht van Amnesty International een speciaal gedicht gemaakt over de Armeense genocide voor een documentaire daarover die aanstaande zondag door de VARA op NPO 2 om 20.15 uur op televisie wordt uitgezonden. Bij dit gigantische menselijke drama vanaf 1915 kwamen rond de 1,5 miljoen Armeniërs om het leven.

Deze historische documentaire wordt in zes afleveringen gebracht.

Onder de titel ‘Bloedbroeders’ gaan de Turks-Nederlandse journalist Sinan Can en Ara Halici, Nederlands acteur van Armeense afkomst, op zoek naar de wortels van deze nog immer omstreden geschiedenis. In Turkije zelf zitten thans heel wat journalisten en schrijvers in de gevangenis omdat zij, zonder censuur van de overheid, hierover hebben geschreven. Turkije zelf ontkent tot op de dag van vandaag dat deze Armeense genocide ooit heeft plaatsgevonden.

Armeense genocide-overlevenden ontdekt in Salt en naar Jeruzalem gestuurd in april 1918.Dichteres Jana Beranová heeft met haar actuele gedicht (zie hieronder) onder de titel ‘Het verboden woord’ zich proberen in te leven in die afschuwelijke ‘dodenmars’ tijdens de Eerste Wereldoorlog. Voor die oorlog leefden twee miljoen Armeniërs in het Ottomaanse rijk. Na 1918 waren hiervan nog maar weinigen over. Verzwakt door de Balkanoorlogen, beschouwde het Ottomaanse rijk de christelijke Armeniërs als verraders en begon in 1915 met de vervolging en de uitroeiing van deze bevolkingsgroep.

Honderd jaar
Nu, honderd jaar later, ontkent Turkije dus nog steeds deze volkerenmoord. Hrant Dink, destijds hoofdredacteur van de Turks-Armeense krant Agos werd in 2007 voor de deur van zijn redactiekantoor doogeschoten. Dit leidde, ook door velen Turken, tot massale protesten op straat. Dink had daarvoor in talrijke artikelen de Armeense genocide publiekelijk onder de aandacht gebracht.
De komende première van zondag wordt begeleidt door televisieproducent Kees Schaap van de VARA. De voorpremière is echter al aanstaande zondag in een marathonuitzending vanaf 11.30 uur tijdens het jaarlijkse festival Movies That Matter in het Theater aan het Spui in Den Haag. Movies That Matter is een initiatief van Amnesty International. Voor de nabespreking werd door Amnesty aan Jana Beranová gevraagd een gedicht op het thema te schrijven en de documentaireserie hiermee af te sluiten.

Hrant Dink, destijds hoofdredacteur van de Turks-Armeense krant Agos werd in 2007 voor de deur van zijn redactiekantoor doogeschoten. Dit leidde, ook door velen Turken, tot massale protesten op straat. Dink had daarvoor in talrijke artikelen de Armeense genocide publiekelijk onder de aandacht gebracht.


Het verboden woord


Je vraagt je af hoe gingen ze weg
wat dachten ze, hoe gedroegen zich
hun benen, hun kapotte voeten
in die oneindige dodenmars

Je vraagt je af hoe vielen ze, op die stofweg
die hongerweg, die bloedhete weg
hoe stonden ze op, hoe stonden ze niet op
hoe stierven ze als een kudde bizons
een ravijn ingejaagd

Je spreekt met hun zonen, hun dochters
hoe overleven ze met wat wordt ontkend
je wijst op het woord dat op je lippen brandt

Je hunkert naar het huis dat er niet meer staat
voor de deur je grootouders, verliefd op elkaar
je koestert de foto door een wonder bewaard
Je wijst nogmaals op het verboden woord

het water van de rivier zingt het
de geschonden aarde zingt het
je broer zingt het, je weet
dat niemand ontkomt aan het geweten
van anderhalf miljoen doden

Je herleest het boek
THE TRUTH WILL SET US FREE


Jana Beranová


P.s.
George Jerjian
THE TRUTH WILL SET US FREE
Armenians and Turks reconciled

Francis H. :
Uitstekend artikel, en een meer dan prachtig gedicht.

Alleen al vanwege het ontkennen van de Armeense genocide, mag Turkije niet toetreden tot de EU.
Erkenning, met vervolgens een oprechte spijtbetuiging aan de Armeense bevolking zou de Turkse regering sieren.

dinsdag 24 maart 2015

Schrijf uw reactie








Type de code over:


Social media

Over de schrijver

Jim Postma

Jim Postma (Rotterdam, 29-02-1948) is samen met Geert-Jan Laan in 2008 de papieren weekkrant Rotterdam Vandaag & Morgen begonnen, later gevolgd door deze elektronische krant.

Beide initiatiefnemers werkten daarvoor jarenlang als onderzoeksjournalisten bij de toenmalige dagkrant Het Vrije Volk.

Jim Postma werd in die tijd ook bekend van zijn dagelijkse rubriek ‘Stukgoed’, over de kleine dingen in het leven, die voor velen toch bijzonder belangrijk zijn. Zoals ‘normen en waarden’.

In dit kader onderscheidt hij zich de laatste paar jaar in weekkranten als columnist en recensent in het Rotterdamse kunstwereldje.

Ooit begon hij in 1965 als jong journalist bij de dagkrant De Rotterdammer en vertrok daarna voor zeven jaar naar Afrika als correspondent, onder meer voor Radio 1 en 2.

In de negentiger jaren, na het verlaten van het gefuseerde Het Vrije Volk begon Jim Postma met het maken van televisiedocumentaires. Een hele bekende, die hij samen maakte met fotograaf/filmer Paul Stolk, werd ‘Een rustige Jaarwisseling’ voor de NOS/NOB. (Waarderingscijfer 8.2 en met 2.4 miljoen kijkers).

Hieruit volgde de campagne voor jonge vuurwerkslachtoffers, ‘Je bent een rund als je met vuurwerk stunt’. Dit leidde in die tijd tot aanzienlijk minder slachtoffers.

Andere televisiedocumentaires van Jim Postma, onder meer gemaakt in Afrika en in Mongolië, werden uitgezonden via de VARA, EO, AVRO/TROS, de BRT en CNN.

KOPSTOOT

‘Turkendam’

Het is me weer een weekje wel geweest, met als ‘toppunt’ ons Heilige Paasweekeinde. Eerst gooit vorige week Donald Trump met keiharde spierballentaal ‘de moeder van alle bommen’ op een terroristenkamp in Afghanistan. Nu sterft het in dat land van dergelijke kampen En dan moet je dus wel donders goed geïnformeerd zijn of je de goede of de kwade te pakken hebt!

In Afghanistan heeft nog nooit iemand gewonnen. De Engelsen niet, de Russen niet en de Amerikanen niet. En dat moet je rustig zo blijven houden, in plaats voor de zoveelste keer de vlam in de pan te laten slaan. Nederlandse en andere Europese militairen hebben er helemaal niets te zoeken. De Afghanen vechten al eeuwenlang hun onderlinge stammenstrijden uit. En nogmaals dat moet je zo blijven houden.

Dan daarvoor nog gooit Donald Trump nog eens zo’n vijftig cruisemissiles op het vliegveld van Assad in Syrië. Maar daarvoor was Trump wel zo netjes om zijn nieuwe Russische ‘vrienden’ te bellen met de mededeling ‘wij gaan bombarderen!’. De Russen vertelden dit vanzelfsprekend door aan Assad en zijn kameraden. En dus…

Ooit de beelden gezien van dat vliegveld na de manhaftige aanval van Trump? Er zijn hooguit een aantal vliegtuigjes geraakt, maar die waren allemaal van karton!

En als klap op de vuurpijl zoekt Trump ook nog eens welbewust ruzie met de grootste gek in Azië, namelijk de ‘Grote Leider’ Kim Il-sun van Noord-Korea. ‘Als deze Kim niet onmiddellijk ophoudt met zijn speeltjes van het lanceren van ballistische raketten met of zonder dummy-kenrkoppen… Dan gaan wij bombarderen zo meteen met echte atoombommen.’

De hele wereld zodoende in grote spanning achterlatend in dit afgelopen Paasweekeinde. Maar er gebeurde dus totaal niets! Behalve dan die ene zogenaamde mislukte raket die Noord-Korea lanceerde net voor de Pasen. Jawel, volledig mislukt, op instigatie van ‘grote broer China.’ Dank zij hun grote wijsheid is de ‘koude’ weer even uit de lucht gehaald.

Maar vanwaar opeens deze buitensporige spierballentaal van ‘bullebak’ Trump? Het is de eeuwenoude truc om buiten je grenzen oorlogsvoerende taal te ‘trompetten’, als je in je eigen binnenland onder vuur ligt. Zoals met de CIA en FBI, afluisterschandalen, beweerde illegale gesprekken met de Russen, Obamacare en ga zo maar door.

Niets in deze is nieuw onder de zon. Tegelijkertijd kunnen deze laatste volkomen agressieve stappen van Trump ook levensgevaarlijk zijn. Niet alleen voor de USA zelf, maar zeker ook voor de rest van onze toeschouwers op onze planeet. Voor je het weet zitten wij met zijn allen in een grote nachtmerrie van een nog slechts beginnende atoomoorlog.

En, o ja, dan hadden wij in dit weekeinde nog de grote triomf van de absolute verliezer Erdogan in Turkije. Dat hij zijn referendum verloren heeft, weet hij als geen ander. Maar hij doet dus net of hij gewonnen heeft. Zoals de honderden Turken hier in Rotterdam die nog geen idee hebben wat hun allemaal te wachten staat. Die in massa toeterend door onze stad rijden met honderden Turkse vlaggen of zij wereldkampioen voetbal zijn geworden…

Erdogan in zijn toespraken: ‘Wij gaan door. Ook met een nieuw referendum over de doodstraf. En wij zijn een volk, een staat met een vlag!’ (Waar hebben wij deze retoriek eerder gehoord?!).

Laat Erdogan nu precies het omgekeerde hebben bereikt. Zijn land volkomen in tweeën gesplitst! En dat moet je dan uitvoerig hier in Rotterdam gaan vieren.

Of zoals die ene Rotterdamse terrasgast het verwoordde in de Zwartjanstraat.

‘Het lijkt hier op eens wel ‘Turkendam!’

Jim Postma.


  • Nieuw

  • Reacties