POLITIEK

Over doofpotten en kweekvijvers

6582-over-doofpotten-en-kweekvijvers
(Door Rein Heijne)

Hoe was het in vredesnaam toch mogelijk dat in het beschaafde Europa, waarin kunst en cultuur tot grote bloei waren gekomen, de twintigste eeuw tot een barbaarse eeuw kon uitgroeien, zo vraagt de hedendaagse beschouwer zich vertwijfeld af. Twee vernietigende oorlogen met miljoenen slachtoffers, gevolgd door een zogenaamde Koude Oorlog tussen twee ideologische machtblokken die gepaard ging met een ongekende wapenwedloop. Beschaving in Europa is gebleken geen garantie tegen barbarij te zijn.

Na die verschrikkelijke oorlogen klonk er enige tijd steevast de roep “Dat nooit meer!”. Maar die roep verdween al weer snel in een grote doofpot. Kennelijk bestaan er machten en mechanieken die niet gebaat zijn bij vrede en geweldloze conflicthantering. Steeds doken er weer nieuwe vijanden, al of niet virtueel, op. Weet U het nog? Het jaar 1990. De Muur was gevallen, de Sovjet Unie was uiteen gevallen. Met alle mogelijke middelen en al of niet geheime (CIA)-operaties was het communistische Rijk van het Kwaad dan toch verslagen door het rijke kapitalistische Westen. Ook nu weer verdween het veelbelovende “vredesdividend” waarvan even sprake was, in de welbekende doofpot.

Want een wereldmacht zonder vijand gaat uiteindelijk toch weer op zoek naar een nieuwe vijand. Al was het maar om de kapitalistische economie en de bewapeningsindustrie, als grote drijfveer daarvan, te laten bloeien en groeien. De war on terror werd uitgeroepen. Met het islamitisch terrorisme dacht men een ideale vijand te hebben gevonden. Want daarmee kon nu de dreiging van alle kanten komen en tot maximale waakzaamheid worden opgeroepen. Goed middel ook om bij de burgers angst en wantrouwen aan te wakkeren. Bovendien kunnen allerlei (orwelliaanse) controlemethoden ingevoerd worden om iedere potentiële terrorist op te kunnen sporen. En daarmee gelijk de eigen burgers in de gaten houden.

Geïnspireerd door de neoconservatieve ideologie werd in het kader van die oorlog tegen het terrorisme door het Westen al snel een agressieve politiek tegenover islamitische landen in het Midden-Oosten gevoerd. De strategie daarvan is gebaseerd op het militaire principe van Shock and Awe (bedreigen en bombarderen) en gericht op het verjagen van onwelgevallige regeringen of despoten. Dat werd in het orwelliaanse taalgebruik regime change genoemd. Opvallend daarbij was dat de meest fundamentalistische staat Saudi - Arabië daarbij gespaard werd.

De Amerikaanse onderzoeksjournalist Robert Parry vroeg zich af (in Consortiumnews, 7.9.2015) Wie zou er ooit aan gedacht hebben dat de neoconservatieven er in zouden slagen om niet alleen het Midden-Oosten maar ook Europa te destabiliseren?

De oorlog tegen het terrorisme is gebleken zodoende een kweekvijver van terroristen te zijn. Volgens de Franse politicoloog Gilbert Achcar lijken we daarmee terecht gekomen in de “natuurlijke staat” die ooit door Thomas Hobbes werd beschreven als een oorlog van allen tegen allen.

Rein Heijne

Bestuurslid Huis van Erasmus

Lees verder

Signalen uit de Westerse Beschaving Nr.

6540-signalen-uit-de-westerse-beschaving-nr-34
(Door Rein Heijne)
Hardleers westers denken In de afgelopen periode werd Engeland weer eens opgeschrikt door een drietal afschuweli[...]

RJV heeft pad geëffend voor Obama

5983-rjv-heeft-pad-ge-ffend-voor-obama
(Door onze verslaggever)
Met enig gevoel voor overdrijving heeft de Rotterdamse Journalisten Vereniging (RJV) ruim tien jaar terug – in novemb[...]

Verzet en knokploegen staan digitaal

5499-verzet-en-knokploegen-staan-digitaal
(Door Hans Roodenburg)
Het is fascinerend om te zien welke rol de Landelijke organisatie voor hulp aan onderduikers (LO) en haar gewapende tak[...]

Het simpele programma van Nijntje

5439-het-simpele-programma-van-nijntje
(Door Manuel Kneepkens)
Het programma van Nijntje’s Partij, de Partij van de Neenvoud is eenvoudig: zeg doodgewoon overal nee op. De partij s[...]

Weg met de politieke Eerste Kamer

5435-weg-met-de-politieke-eerste-kamer
(Door Ronald Sørensen)
(Rotterdam Vandaag & Morgen geeft nu en dan gastschrijvers de gelegenheid hun mening op deze site te ventileren. Rotter[...]

Gedicht over de Armeense genocide

5432-gedicht-over-de-armeense-genocide
(Door Jim Postma)
De voormalig Rotterdamse stadsdichteres Jana Beranová heeft in opdracht van Amnesty International een speciaal gedicht[...]

'Vertalen' van verkiezingsuitslagen

5429-vertalen-van-verkiezingsuitslagen
(Door Hans Roodenburg)
De verleiding is natuurlijk heel groot om de verkiezingsuitslag van Rotterdam voor de provinciale staten van Zuid-Holla[...]

PS-verkiezingen; hervormingen nodig

5423-ps-verkiezingen-hervormingen-nodig
(Door Ronald Glasbergen)
Wie de verkiezingsdebatten op televisie ziet gaat al snel denken dat het in de Statenverkiezingen van 18 maart alleen o[...]

‘Vooruit of toch allemaal Achteruit?'

5422-vooruit-of-toch-allemaal-achteruit
(Door Jim Postma)
Aanstaande woensdag 18 maart is het weer zo ver, de verkiezingsdag voor heel Nederland voor de Provinciale Staten en Wa[...]

Na wijn nu eens geen hoofdpijn

5421-na-wijn-nu-eens-geen-hoofdpijn
(Door Joop van der Hor)
Geen idee hoe oud ze is maar in ieder geval ruim boven de pensioengerechtigde leeftijd. En toch gaat Ria de Sutter een [...]

Social media

KOPSTOOT

De mooiste gedichten van de wereld 4

50 dichters kiezen hun favoriete gedicht uit de schatkamers van Poetry International en vertellen waarom.

Jana Beranová over Vasko Popa


Een kleine hommage

Het is 1970, het 1e jaar van Poetry International.
Voor vertalingen is nog weinig geregeld. Ik lees
dat mijn landgenoot Miroslav Holub uit het Duits
is vertaald en bel op. Martin Mooij vraagt mij om
te komen. Holub kreeg van het toenmalig regiem
geen uitreisvisum. maar omdat ik ook uit andere
Slavische talen kan vertalen, bevind ik me opeens
tussen de werelddichters.

Eén kijkt me aan met van die droeve wolvenogen.
Ik wist toen nog niet dat wolven een belangrijke
rol speelden in zijn Roemeens-Servische cultuur.
Het is Vasko Popa en hij leest die avond uit
‘Spelen’ voor. Poëzie als spel met ons bestaan.
Ik lees en herlees. Tuimel van verbazing naar
verbazing. Het is Beckett, maar menselijker.
Een stoelpoot die lief gebaart! Ik zie een
keukenstoel. Allicht, fauteuils hebben armen.
Absurd. Een merkwaardige herkenning.

Van het eerste festival is op papier weinig
overgebleven, maar ‘Spelen’ zijn in mijn
vertaling opgenomen in Machine van
woorden (1975), de eerste boekuitgave
van Poetry International.

In 1974, toen hij de wolvengedichten las,
kocht ik voor hem een vaatje haringen – Popa
was dol op Hollandse nieuwe. Bij het afscheid
op Schiphol struikelde ik, het vaatje viel op de
grond en rolde naar hem toe. Hij gaf het een
tik, vaatje rolde terug en ik kon het alsnog
feestelijk overhandigen. Aan het eind van zijn
leven, hoorde ik jaren later, zat hij in winterjas
op een stoel midden in de kamer te wachten
op de dood. Dat was weer een andere stoel.



vertaling: Jana Beranová

Popa was 6x gast op Poetry International


  • Nieuw

  • Reacties