OPINIE

Feurbachs lessen

6152-feurbachs-lessen
(Door Ronald Sorensen)

In 1841 verscheen het werk “das Wesen des Christentums” van de Duitse filosoof Feuerbach, dat weliswaar bekritiseerd – ook door Marx werd omarmd.

In zijn boek stelt Feuerbach, dat niet God de mens heeft geschapen naar zijn aangezicht, maar dat precies het tegenovergestelde is gebeurd. De mens schept God naar zijn aangezicht. Dat lijkt te kloppen, want bij de meeste godsdiensten hebben de goden ongeveer het uiterlijk en het gedrag van degenen die ze aanbidden. Zeus was een soort Superman met alle menselijke zwakheden en de Indiase goden hebben meestal een sterk Indiaas uiterlijk. Voor het in het Westen beleden christendom blijkt hetzelfde. De ongetwijfeld semitische Jezus van Nazareth wordt meestal afgebeeld als een blonde, zachte man. Nu is dat uiterlijk niet zo belangrijk; het gaat vooral om de gedragingen en het optreden van de in een religie belangrijke personen. In feite een weerspiegeling zoals men het bestaan graag ingericht wil hebben. Nu nog geen geluk, maar na de dood het ultieme geluk in het paradijs, dat kan worden betreden door wenselijk gedrag. Dat gedrag verandert is per samenleving en per tijd. Werd in Zuidelijke Europese staten gehoorzaamheid aan de clerus als zeer wenselijk beschouwd in ons land kwam de Moderne Devoltie in de 13 e eeuw en Thomas à Kempis al in de 14e eeuw met het idee, dat het leven zoals van Jezus in het Nieuwe Testament is beschreven, een weg naar het paradijs is: Zelfverloochening, gematigdheid en erbarmen met de zwakkeren.

Nu heeft Feuerbach in onze Westerse samenleving na de Verlichting de kans gekregen zijn in feite vernietigende kritiek op het Christendom gewoon te uiten. Geen doodsbedreigingen of aanslagen, slechts schriftelijke en mondelinge kritiek van o.a. dus Karl Marx. Ook wat dat betreft was het Christendom met haar tijd meegegaan, want een paar eeuwen daarvoor had de inquisitie wel raad met Feuerbach geweten. Eigenlijk zegt Feuerbach iets dat Jezus ook zei: Aan de vruchten herkent men de boom. De wijze waarop mensen zich een godsbeeld vormen is de reflectie van het denken over goed en kwaad binnen hun samenleving.

Laten we deze stelling nu een loslaten op de Islam.
Wie de stichter is lijkt gevoeglijk bekend. Zijn leven en zijn uitspraken zijn het ultieme voorbeeld en de leidraad voor moslims. Vandaar dat zijn naam wordt genoemd in hun korte geloofsbelijdenis en dat iedere keer als zijn naam Mohammed genoemd wordt een zegening moet volgen.

Het waarden en normen patroon van een Middeleeuwse woestijngemeenschap met heel duidelijk regels over wat wel en niet kan, inclusief vervloeking van de vijandige buitenwereld. Een cultus waarbinnen eer en geweld volkomen acceptabel zijn. Ideaal instrument voor politieke machtshebbers om de bevolking onder de duim te houden, zoals recent ook Erdogan weer bewijst.

Als Feuerbach gelijk heeft, en tot voor kort ging iedere linkse denker c.q. kiezer daarvan uit, dan hadden ze wel wat zorgvuldiger om mogen gaan met ons immigratiebeleid.

Maar ja. Roepende in de woestijn.

Lees verder

Media kunnen borst nat maken

6149-media-kunnen-borst-nat-maken
(Door Hans Roodenburg)
Het Stimulerings fonds voor de Journalistiek start een omvangrijk onderzoeks-project naar de media in Amsterdam, Den H[...]

Ontwikkeling haven vrijwel digitaal

6136-ontwikkeling-haven-vrijwel-digitaal
(Door Hans Roodenburg)

De Rotterdamse haven barst van de digitale uitingen. Niet alleen in de overslag, maar ook in informatiesystemen. Daarom[...]

Gevolgen van Brexit zijn voor haven nog

6117-gevolgen-van-brexit-zijn-voor-haven-nog-ongewis
(Door Hans Roodenburg)

Pakweg een negende van de goederenoverslag in de Rotterdamse haven komt van en gaat naar Groot-Brittannië. Dat komt vo[...]

EU in Achtbaan. Verstand versus emotie

6112-eu-in-achtbaan-verstand-versus-emotie
(Door Ronald Glasbergen)

In de theorie van internationale betrekkingen bestaat zoiets als ‘The first principle of Wing Walking’, vrij vertaa[...]

Tegen Brexit: Lovenswaardige AD-actie

6104-tegen-brexit-lovenswaardige-ad-actie

HOOFDREDACTIONEEL COMMENTAAR Het Algemeen Dagblad van woensdag 15 juni heeft opzienbarend uitgepakt door op de gehe[...]

Regiogemeenten bron voor de stad

6098-regiogemeenten-bron-voor-de-stad
(Door Hans Roodenburg)

De gemeente Rotterdam is van de vier grote steden de uitzondering als het gaat om de binnenlandse instroom van mens[...]

‘Hoe gek zijn we inmiddels geworden’

6085-hoe-gek-zijn-we-inmiddels-geworden
(Door gastauteur Jan van der Tak)

Mijn werk heeft mij op vele bijzondere plaatsen op de wereld gebracht. Plaatsen waar ik later ook mijn echtgenote m[...]

Keuze biologisch voedsel. Zin of onzin

6079-keuze-biologisch-voedsel-zin-of-onzin
(Door Marcella Deen)
Het woord ‘biologisch’ wordt te pas en te onpas gebruikt. In werkelijkheid is het een wettelijk beschermd begrip. E[...]

Werkstad had erg weinig ‘oude luister

6077-werkstad-had-erg-weinig-oude-luister
(Door gastauteur Jan van der Tak)
Rotterdammer Feico Houweling plaatste eerder op deze site een artikel over de wederopbouw van Rotterdam. Vooral de[...]

Een drijvende flat of vakantieluxe?

6075-een-drijvende-flat-of-vakantieluxe
(Door Hans Roodenburg)
De meningen over de (grote) cruiseschepen aan de Cruise Terminal Rotterdam verschillen enorm. De een vindt het ‘lelij[...]

Social media

KOPSTOOT

Moskou gemist


Ruud Gullit en Dick Advocaat,

Waren helemaal paraat,

Zij zouden na het uitbuiken,

Die Wit-Russen een poepie laten ruiken,

Helaas werd het bijna nog gelijkspel

In de verlenging lukte het toch wel,

Maar het bleef een avond vol kommer en kwel,

Of het verder gaat wil je niet weten,

Maar Moskou moeten we maar vergeten.


Geert-Jan Laan


  • Nieuw

  • Reacties