NIEUWS

Geert-Jan Laan over Lockheed

6140-geert-jan-laan-over-lockheed

VPRO-interview:

Op dinsdag 12 juli rond 13.00 uur zendt de VPRO op radio 1 in het programma Argos een interview uit met Geert-Jan Laan. Over hoe hij en zijn collega Rien Robijns in 1975 en 1976 de geruchtmakende Lockheed-affaire, die prins Bernhard de kop kostte, aan het licht hebben gebracht. Die affairre kostte destijds prins Bernhard de kop. Bijgaand als toelichting het stuk dat Geert-Jan Laan op 15 januari 2016 schreef. Reeds gepubliceerd in onze rubriek Gisteren, omdat het toen zo'n veertig jaar geleden was.

Hierbij nogmaals de hoogtepunten in die onderzoek-journalistiekzaak.

In september 1975 vroeg de algemeen verslaggever Rien Robijns mij als chef van de sociaal- economische redactie van Het Vrije Volk of ik niet iemand had die belangstelling had voor het verschijnsel “belastingparadijzen.”Hij wilde daar een aantal verhalen over schrijven en zocht ook expetrise op het economische vlak. Het sprak niemand aan. Maar ikzelf had kort daarvoor in Londen gewoond en gewerkt en volgde nog elke week The Observer en de Sunday Times. Vooral in The Sunday Times zag je verhalen over dat verschijnsel en dus zei ik: ,,Misschien moet ik het dan zelf maar doen.”

Zo koersten wij half september 1975 in onze rode DAF'66 een lease-auto van Het Vrije Volk naar om te beginnen Liechtenstein. Via een wat schimmige advertentie in een blad van de Kamer van Koophandel had ik van een belastingaviseur, die adverteerde met de teks, “Heb je geld, dan komt Den Uyl met zijn lichtbak”, Liechtenstein aanprees. Hij was bereid om om mij de gegevens van zijn “Anwalt”in Liechtenstein te geven zodat we in zijn ogen ter plekke konden vasttellen dat het allemaal heel keurig en fatsoenlijk was wat daar in het bijna Zwitserse bergstaatje gebeurde.

Op zondagavond 14 september 1975 spreken we die locale belastinspecialist in Hotel Engel in Vaduz, het hoofdstadje van Liechtenstein. Hij zegt:,,Nederlanders van het hoogste niveau bij kloppen bij ons aan.” Wij vragen wie dan wel. Den Uyl zelf, of Duisenberg, Lubbers ? De Anwalt:,,U moet maar eens kijken aan wie uw prins Bernhard het kasteeltje Warmelo van zijn onlangs overleden moeder heeft verkocht.

Dat is een manier waarop Amerikaanse vliegtuigfabrieken de commissies verdoezelen voor belangrijke beslissers bij de aankoop van vliegtuigen.” Navraag in het Nederlandse kadaster leert later inderdaad dat het kasteeltje van de moeder van de prins is verkocht aan een Evlyma Trust in Liechtenstein. Later zou ook nog blijken dat via een Zwitserse advocaat grote bedragen door de vliegtuigfabriek Lockheed zijn gestort op de rekening van kolonel Pantchhoulidzew, huisgenoot van de moeder van prins Bernhard.

Maar voorlopig hadden we nog maar een bron. Te weinig om nu al conclusies te trekken. De bestuurders van Evlyma Trust, waaronder een KLM-directeur, zwegen als het graf. In Washington evenwel deden geruchten de ronde in het voetspoor van de Watergate affaire dat “een hoge Nederlandse regeringsfunctionaris ook een groot bedrag aan steekpenningen had ontvangen.”

Op Sinterklaasochtend 1975 liet in de VS een andere speler in het spel Ernst Hauser uitlekken dat het hier om de Nederlandse prins Bernhard ging. Nu hadden we onze tweede bron en die middag opende Het Vrije Volk met het verhaal dat met een “hooggeplaatste Nederlandse regeringsfunctionaris prins Bernhard werd bedoeld. “Den Uyl belde met de prins die hem verzekerde dat hij zich van geen kwaad bewust was. Den Uyl liet het daar voorlopig bij. De overige Nederlandse kranten zwegen ook. Alleen de Leeuwarder Courant en Het Nieuwsblad van het Noorden hadden kleine berichtjes. Maar het weekblad Nieuwe Revu pakte de zaak groots aan.

Pas in februari 1976, veertig jaar geleden, kwamen gedetailleerde berichten uit de Amerikaanse senaatscommissie die onderzoek deed. Nu kon Den Uyl er niet meer omheen en benoemde drie wijze mannen onder leiding van mr. Donner.

Zelf zijn we eind april 1976 in het diepste geheim als getuigen gehoord over een verhaal in januari 1976 waar we het Zwitserse Sankt Moritz met een vriend van Bernhard hadden gesproken die verteld had dat hij alle commissies van Lockheed in zijn eigen zak had gestoken.

Als dat waar was dan was dan was de commissie snel klaar. Dat bleek in het geheel niet het geval.

Het bracht ons wel in contact met de jonge jurist mr. Geelhoed, die secretaris van de commissie Donner was en ons in het geheim deelgenoot maakte van een andere vliegtuigfabriek Northrop die ook steekpenningen aan de prins had betaald. Dit trok ook de aandacht van Binnenlandse Veiligheidsdienst (BV) die – zo werden wij getipt- begon onze telefoons af te luisteren.

Op donderdag 26 augustus 1976 presenteerde Den Uyl de vernietigende conclusies van de commissie Donner. De prins kreeg een uniformverbod en werd uit al zijn officiele functies ontslagen.

In de journalistenkroeg De Schouw aan de Rotterdamse Witte de Withstraat werden we natuurlijk vaak over deze zaak aangesproken. Met name de barkeeper Frans Koendergras wilde regelmatig weten “waar we het toch allemaal vandaan hadden”.

Pas veel later hoorde ik van een familielid van deze al geruime tijd geleden overleden barkeeper dat ook hij zijn bevindingen aan de BVD doorgaf waar hij goed voor werd betaald. Maar wij waren al gewaarschuwd. “Die zitten allemaal in Zwitserland en Liechtenstein,”zeiden we om van hem af te zijn.

Lees verder

Vakantiethriller voor een rustige dag

6124-vakantiethriller-voor-een-rustige-dag
(Door Zettie Leeuwenburgh)

De jongste rechercheur, Fred Groen, van het oude hoofdkwartier van politie op de Coolsingel, lijkt met boze stappen en e[...]

Wisseling van wacht eindredactie RV&M

6123-wisseling-van-wacht-eindredactie-rv-m

Met ingang van vrijdag 1 juli 2016 zal ik mijn functie als eindredacteur van deze digitale krant overdragen aan hoofdre[...]

Henk Hofland: Reiziger zonder bagage

6116-henk-hofland-reiziger-zonder-bagage
(Door Geert-Jan Laan)

De recent overleden markante journalist Henk Hofland heb ik vrij goed leren kennen toen we eind april 1986 met een klei[...]

Nieuwe stagemethode Albeda geslaagd

6108-nieuwe-stagemethode-albeda-geslaagd
(Door onze verslaggever)

Een hele klas studenten van het Albeda Startcollege heeft afgelopen week hun diploma (entreeopleiding, mbo niveau 1 geh[...]

Ook in regio leven miljonairs gezonder

6084-ook-in-regio-leven-miljonairs-gezonder
(Door Hans Roodenburg)
Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Maassluis en Nissewaard (onder andere Spijkenisse) kennen het minste aantal miljonair[...]

Vente’s achtste: ‘Maffia aan de Maas

6074-vente-s-achtste-maffia-aan-de-maas
(Door Zettie Leeuwenburgh)
Wie spelen er een rol: ‘Autokrakers, inbrekers, oplichters, afleggers, drugskoeriers, afpersers, moordenaars’: het [...]

Gratis trap naar Rotterdams hemel

6072-gratis-trap-naar-rotterdams-hemel
(Door onze verslaggever)
De stad Rotterdam heeft vanaf half mei tot en met half juni een nieuwe blikvanger: een gigantische trap met 180 treden [...]

Bezoek ook eens de Botanische tuin

6059-bezoek-ook-eens-de-botanische-tuin
(Door Zettie Leeuwenburgh)
Het krinkelende wrinkelende waterding, een klein, speels zwart watertorretje dat zo liefdevol is beschreven door de Vla[...]

Omgekomen door bommen Amerika

6050-omgekomen-door-bommen-amerika
(Door Hans Roodenburg)
Als kind dat nog net één maand de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt kun je je behoorlijk vergissen. Omdat er in mi[...]

‘Nacht und Nebel’ gevangene Hendrik

6048-nacht-und-nebel-gevangene-hendrik
(Door Jan van der Tak)
In de avond van 7 augustus 1942 staat op station Delftsche Poort een trein met Duitse verlofgangers gereed om te vertre[...]

Social media

KOPSTOOT

Strontschuit


Op ons terrasje in de Teilingerstraat (zijstraat Schiekade)

zit een bouwvakarbeider / aannemer

te oreren tegen een ‘takkenwijf’.


‘Alles wat ik in haar huis doe, is in haar ogen fout’,

zo steekt hij van wal.

Zodoende ben ik nu alleen al twee weken

met haar badkamer bezig.

‘Zeg ik’, waar wil je de spiegel hebben?’.

Zegt ze daar!

Zeg ik voor de tweede keer:

‘Weet je het nu zeker?’

Antwoordt zij: ‘Zeker!’

Teken ik het helemaal af, volgens haar wensen

en moet daardoor boren tegen keiharde tegels.

Breken er op de koop toe nog een tiental van mijn boortjes.

Eindelijk hangt nu de spiegel,

komt ze binnenlopen en zegt:

‘Hij moet toch een stukje hoger,

zodat die gelijk zit met het stopcontact.’


En zo gaat dat nu in dat pokkenhuis van dat pokkenwijf

al voor de honderdste keer. Om gek van te worden.


Het heeft mij een ding geleerd:

‘Je zit sneller op een strontschuit, dan in de gouden koets!’


JP


  • Nieuw

  • Reacties