KUNST & CULTUUR

Chris Ripken’s bedreigde kunstwerken

5739-chris-ripken-s-bedreigde-kunstwerken
(Door Jim Postma)
Voor de tweede keer wordt Rotterdams kunstenaar Chris Ripken bedreigd met het vernietigen van zijn kunstuitingen. In november 2004, vlak na de moord op Theo van Gogh, schreef Ripken met verf op de buitenmuur van zijn atelier: ‘Gij zult niet doden.’ Op last van de politie werd dit door de ROTEB weggespoten. Lees verder

Ingmar Bergman en ‘Wilde Aardbeien’

5729-ingmar-bergman-en-wilde-aardbeien
Of, hoe het innerlijk leven, uiterlijk vorm te geven (Door Ronald Glasbergen) ‘Ik geloof dat u de grootste filmma[...]

Kneepkens ‘herfst poëtogrammen’

5727-kneepkens-herfst-po-togrammen
(Door onze verslaggever)
Het is weer herfst! Manuel Kneepkens zet ook dit jaargetijde om in een handvol poëtogrammen. Hieronder één van deze [...]

Ylstra’s ‘Mon Amour’ naar Boijmans

5717-ylstra-s-mon-amour-naar-boijmans
(Door Jim Postma)

Een fraai en kleurrijk schilderij van wijlen Rotterdams kunstenaar Bouke Ylstra (1933-2009), genaamd ‘Rotterdam M[...]

Wim de Boek 'kiekt' levenskunstenaars

5716-wim-de-boek-kiekt-levenskunstenaars
(Door Jim Postma)

In kunstcafé Gommers aan de Voorhaven 46 in Delfshaven is tot en met 10 oktober de zwart-wit-foto-expositie te zie[...]

´Stamping Grounds´: een herinnering

5707-stamping-grounds-een-herinnering
(Door Zettie Leeuwenburgh)

´Stamping Grounds´ in Rotterdam. Dat werd de fraaie naam waarmee het eerste Popfestival Kralingen de geschiedenis[...]

Liesbeth van Ginneken: ‘Painted Ladies

5695-liesbeth-van-ginneken-painted-ladies
(Door Jim Postma)

Rotterdams kunstenares Liesbeth van Ginneken houdt op zondag 20 september in City Art Rotterdam in de Insulindestra[...]

Het derde wandelboek over Rotterdam

5691-het-derde-wandelboek-over-rotterdam
(Door Zettie Leeuwenburgh)

Wat is het toch fijn om Rotterdammer te zijn en te kunnen opscheppen over die mooie stad aan de Maas. Zonder dollen[...]

Ger van Dungen exposeert tweede keer

5688-ger-van-dungen-exposeert-tweede-keer
(Door Jim Postma)
Voor de tweede keer exposeert ‘laatbloeier’ Ger van Dungen zijn acrylwerken in zijn atelier aan de Stadhoudersweg 2[...]

Nieuwe jazzborden op Oude Binnenweg

5681-nieuwe-jazzborden-op-oude-binnenweg
(Door Jim Postma)
Op zondagmiddag 13 september vanaf 16.00 uur worden er in de buurt van de Oude Binnenweg weer enkele nieuwe kleurrijke [...]

‘Dheepan’ vlucht naar beloofde land

5671-dheepan-vlucht-naar-beloofde-land
(Door Ronald Glasbergen)
(Recensie speelfilm ‘Dheepan’ (2015) van Jacques Audiard) ‘Dheepan’ (2015), de nieuwe film van regisseur Jacq[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties