KUNST & CULTUUR

Jazzmusici op borden + DE UITSLAG

5857-jazzmusici-op-borden-de-uitslag
(Door onze verslaggever)
Bekijk de bekende Rotterdamse jazzmusici die momenteel in mooi gekleurde geëmailleerde borden langs de Oude Binnenweg hangen. Een initiatief van de stichting R'JAM (Rotterdam Jazz Artists Memorial).
Lees verder

Expo van Hans Verkerk en leerlingen

5855-expo-van-hans-verkerk-en-leerlingen
(Door Jim Postma)
De Rotterdamse kunstenaar Hans Verkerk (63) houdt van vrijdag 8 januari (opening om 17.00 uur) tot 30 maart een expos[...]

'Assouf’, desert rock in De Player

5848-assouf-desert-rock-in-de-player
Toeareg gitarist Mdou Moctar (Door Ronald Glasbergen) Het is maandag 20 juli 2015 om zeven uur ’s avonds als we[...]

Steven Spielberg’s ‘Bridge of Spies

5834-steven-spielberg-s-bridge-of-spies
(Door Ronald Glasbergen)

Bij gebrek aan een echte winter dit jaar is de nieuwe film van Spielberg ‘Bridge of Spies’ een goed alternatief[...]

Federico Fellini: 'Julietta van de geest

5814-federico-fellini-julietta-van-de-geesten

Of hoe het innerlijk leven, uiterlijk vorm te geven (Door Ronald Glasbergen) Zijn voorgaande film uit 1963 hee[...]

Rotterdam ontstond na jaren migratie

5806-rotterdam-ontstond-na-jaren-migratie
(Door Jim Postma)
Het nieuwe vuistdikke boek van de Rotterdamse ‘volksschrijvers’ Jan Oudenaarden en Rien Vroegindeweij over Rotterda[...]

Truffaut’s: ‘La Nuit Américaine’

5778-truffaut-s-la-nuit-am-ricaine
(Door Ronald Glasbergen)

De film ‘La Nuit Américaine’ uit 1973 van François Truffaut (1932-1984) gaat over het maken van een film. Dat[...]

Onthulling van Masaryk monument

5776-onthulling-van-masaryk-monument
(Door Jim Postma)

Onder groot feestvertoon met honderden rood-wit-blauwe ballonnen is afgelopen week aan de Geldersekade, nabij de Ou[...]

Filmgeschiedenis: Resnais ‘Hiroshima'

5765-filmgeschiedenis-resnais-hiroshima
(Door Ronald Glasbergen)
‘Hiroshima mon amour’ van Alain Resnais uit 1959, één van de meest indrukwekkende films van de Franse Rive-Gauche[...]

‘Wake up Call’ van Maurik Stomps

5761-wake-up-call-van-maurik-stomps
(Door Jim Postma)
Exploderende wekker is ‘waanzinnige blikvanger’ Het nieuwe driedimensionale kunstwerk van Rotterdamse kunstena[...]

Chris Ripken’s bedreigde kunstwerken

5739-chris-ripken-s-bedreigde-kunstwerken
(Door Jim Postma)

Voor de tweede keer wordt Rotterdams kunstenaar Chris Ripken bedreigd met het vernietigen van zijn kunstuitingen. I[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties