KUNST & CULTUUR

Nieuw festival: De Pica Pica Parade

6087-nieuw-festival-de-pica-pica-parade
(Door onze verslaggever)
Zesentwintig van de meeste opvallende en nieuwste plekken in Rotterdam openen de deuren tijdens de Pica Pica Parade.
Met muziek en exposities in de zomermaanden haakt Stichting Pica Pica aan bij Rotterdam viert de stad!
Lees verder

Start Theaterfestival: ‘Ik is een ande

6067-start-theaterfestival-ik-is-een-ander
(Door onze verslaggever)

Vanaf 20 mei, zaterdag 21 en zondag 22 mei is het Rotterdamscentrumvoortheater aan de Mathenesserdijk 293 in Rotter[...]

Tommy Moustache op ‘Jazz Crooswijk’

6052-tommy-moustache-op-jazz-crooswijk
(Door Rinus Vuik)
Organisator Nico Piek, jazzfanaat in hart en nieren, verraste het jazz minnende publiek ook met deze editie 2016 van 'J[...]

Plint-actie voor vluchtelingenschool

6049-plint-actie-voor-vluchtelingenschool
(Door onze verslaggever)
Als je deze posterkaart koopt, krijgt de vluchtelingenschool ‘Onze Wereld’ in Apeldoorn er 1 cadeau. Deze school v[...]

Iñárritu’s debuutfilm: 'Amores Perro

6014-i-rritu-s-debuutfilm-amores-perros
(Door Ronald Glasbergen)
De debuutfilm van Alejandro González Iñárritu slaat na zijn uitkomen in 2000 al aan bij een internationaal publiek. [...]

Joop Verhage exposeert in Gommers

6001-joop-verhage-exposeert-in-gommers
(Door Rinus Vuik)
Binnenkort weer Joop Verhage in café Gommers!

Het houden van exposities in een toenemend aantal cafés in Rotterdam is in de loop der jaren door heel veel Rotterdams[...]

De mechanica van Zaha Hadid

5994-de-mechanica-van-zaha-hadid
(Door Ronald Glasbergen)
Het was op een zondag midden jaren ‘80. De volgende dag zouden we een presentatie geven op de AA, de Architectural As[...]

Verkoopexpositie nalatenschap Vogel

5991-verkoopexpositie-nalatenschap-vogel
(Door Jim Postma)
Op zondag 3 april aanstaande vanaf 15.00 tot 18.00 uur zal de kunst- en literaire nalatenschap van Frans Vogel worden v[...]

‘Wees jezelf’ is modetrend Bijenkorf

5968-wees-jezelf-is-modetrend-bijenkorf
(Door Marcella Deen)
De Bijenkorf heeft onlangs in de Rotterdamse Laurenskerk de nieuwe voorjaar- en zomercollectie 2016 met modellen gepres[...]

De kunst van Wong Kar Wai

5966-de-kunst-van-wong-kar-wai
(Door Ronald Glasbergen)
De acteurs Tony Leung en Maggie Cheung zijn perfect gecast en geregisseerd. De camera is altijd in beweging en briljant[...]

Van eenvoudig kiekje naar foto/beeld

5965-van-eenvoudig-kiekje-naar-foto-beeld
(Door Rinus Vuik)
Als fotograaf wil ik uiteraard mooie foto’s maken en deze delen met derden. Ik ben dus ook van het soort dat regelmat[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties