KUNST & CULTUUR

Manuel Kneepkens: Zuid-Limburg aan Zee

6413-manuel-kneepkens-zuid-limburg-aan-zee

(Door Jana Beranová)

Manuel Kneepkens, jurist, dichter, tekenaar en voormalig leider van de Stadspartij werd zondag 26 februari 75 en presenteerde bij boekhandel Donner meteen twee jubileumbundels: Zuid-Limburg aan Zee met al zijn Limburgse gedichten en de nieuwe verhalenbundel De Diepslaper . De laatste is geïnspireerd op het motto van de icoon verhalenschrijver wijlen Bob den Uyl: ‘Verhalenbundel is een roman waar de saaie stukken zijn weggelaten.’ Foto hiernaast: Manuel Kneepkens (Foto © Ilse Weg)

Lees verder

Jim Jarmusch’ ode aan Paterson, New Je

6410-jim-jarmusch-ode-aan-paterson-new-jersey
(Door Ronald Glasbergen)
De nieuwe film van Jim Jarmusch heet ‘Paterson’ en speelt in de gelijknamige industriestad in de staat New Jersey[...]

Feestelijke opening 'From the Past to th

6408-feestelijke-opening-from-the-past-to-the-future
Opening nieuwe tentoonstelling ''From the Past to the Future" van Louis Looijschelder De in 1945 geboren zoon va[...]

Nijntje volgens Manuel Kneepkens

6404-nijntje-volgens-manuel-kneepkens
Nijntje † Manuel Kneepkens Tussen mijn bonzend hoofd en het donzen jouwe, Miss Nijntje heb ik een luxe n[...]

‘Jackie’, Camelot en Nathalie Portma

6403-jackie-camelot-en-nathalie-portman
(Door Ronald Glasbergen)
Chileen Pablo Larraín zoomt in zijn nieuwe film ‘Jackie’ in op de tragische 22e november 1963 en de dagen erna. [...]

Vrouwen van Rotterdam

6402-vrouwen-van-rotterdam
(Door Jana Beranová)
Bij de viering vorig jaar van 75 jaar Wederopbouw leken de meisjes en vrouwen van toen vaak onzichtbaar. Hun verhalen[...]

Kunst met een grote K

6400-kunst-met-een-grote-k
Door Marcella Deen Het is weer tijd voor kunstminnend Rotterdam. Vele galerieën, evenementen en exposities eta[...]

'Apocalypse' en 'L'art pour l’art ' op

6395-apocalypse-en-l-art-pour-l-art-op-art-rotterdam-2017
(Door Ronald Glasbergen)
De Rotterdamse kunstbeurs is in de loop der jaren steeds meer uitgegroeid tot toonaangevende Nederlandse beurs voor e[...]

CBK Rotterdam X Art Rotterdam Week

Nieuwsbrief Art Rotterdam Week Klik hier voor de volledige lijst met Agenda artikelen [...]

De lente start in het Hofpleintheater

6389-de-lente-start-in-het-hofpleintheater
Driedaags familiefestival zorgt voor heerlijke voorjaarstemperaturen Voor wie niet langer wil wachten op aantre[...]

Kunstscene condoleert Van Golden’s in

6386-kunstscene-condoleert-van-golden-s-in-boijmans
(Door Jim Postma) Honderden kunstliefhebbers uit de Rotterdamse scene bezochten afgelopen zaterdag museum Boijmans[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties