KUNST & CULTUUR

‘Cidade de Deus’: opgroeien tussen kogels en drugs

7014-cidade-de-deus-opgroeien-tussen-kogels-en-drugs
(Door Ronald Glasbergen)

De Braziliaans film ‘Cidade de Deus’ -spreek uit Sidade de Dee-oes, Engels ‘City of God’- sloeg in 2002 in als de bliksem. In flitsende montage, gebracht door sterk geacteerd, soms jonge, onbekende acteurs, wordt het verhaal verteld van drugshandel in de favela’s van Rio de Janeiro en hoe je jongeren in een cyclus van extreem geweld mee kan slepen naar de ondergang. Een tragisch verhaal gebaseerd op feiten, in een film die de betrokkenen weliswaar geen windeieren heeft gelegd, maar toch geen ‘exploitatiefilm’ is geworden.

Eén van de redenen dat ‘City of God’ zo goed evenwicht weet te houden is te zien op de ‘making of’ van de film. De zogenaamde ‘Officina dos Atores’ ofwel de acteurswerkplaats die ons laat zien hoe de regisseurs via advertenties zo’n 2000 jongeren uit de favela’s wisten op te trommelen en na een reeks audities met een kern van enkele tientallen aan de slag gingen. De meeste latere acteurs en figuranten kregen gedurende vijf maanden dagelijks acteertraining. Aanvankelijk alleen door speciale trainers zoals Guti Fraga en Fatima Toledo. Daarna kwamen ook enkele professionele acteurs erbij en de twee regisseurs. Het doel van de makers was de sfeer van het gelijknamige boek ‘Cidade de Deus’ zo goed mogelijk te benaderen. Fraga, Toledo en de regisseurs lieten de jongeren en de kinderen zo veel mogelijk hun eigen woorden gebruiken. Er waren geen uitgeschreven dialogen, zij moesten in elke scene hun eigen ‘stem’ vinden.

Fernando Meirelles (1955), de op dat moment succesvolle reclamefilmer, had in 1997, kort na het verschijnen, de filmrechten van het boek gekocht. De schrijver Paulo Lins, woonde vanaf zijn zevende in de favela Cidade de Deus, gebouwd om Brazilianen te huisvesten die dakloos waren geworden door overstromingen. De Stad van God was in de loop van de jaren zestig en zeventig door vuurwapens en drugs meer een Stad van de Duivel geworden. Lins woonde er vanaf 1965 en evenals Rocket, één van zijn hoofdpersonen, ontsnapte hij aan de ergste uitwassen van de drugshandel. Hij ging studeren en schreef tijdens zijn studie antropologie een werkstuk over misdaad in de favela waar hij opgroeide. Dat was de basis voor zijn boek en eind jaren negentig voor het filmscenario.

Meirelles wilde zijn film ook in de favela laten spelen, maar kende die zelf nauwelijks. Hij zocht, zoals vaker in de Braziliaanse cinema van dat moment, samenwerking met een andere regisseur die wel die ervaring had: Kátia Lund. Ze is geboren in 1966, als kind van Amerikaanse ouders die naar Brazilië waren gemigreerd. Ze groeide op in Sao Paulo en was vanaf 1990 betrokken bij het regisseren van films, onder andere bij Walter Salles bij de veel gelauwerde film 'Central do Brasil' (1998) over een gepensioneerde lerares die samen met een jongetje op zoek gaat naar diens vader.

In 1996 produceerde ze een videoclip van Michael Jackson die in Dona Marta, een favela in het zuiden van Rio de Janeiro werd opgenomen. Tijdens de productie kwam ze in aanraking met gangs en drugshandel in de wijk en raakte zo gefascineerd dat ze er samen met João Moreira Salles, broer van de intussen beroemde regisseur Walter Salles, een indrukwekkende documentaire over maakte: 'News from a private war'. Die film kwam uit in 1999. Lund kon filmen, kende zowel de favela's als de drugswereld waar het boek over gaat. Wie haar documentaire (Notícias de uma Guerra Particular) integraal op YouTube ziet, herkent veel van de latere ‘City of God’ van Meirelles en Lund. De stijl, de snelle montage, documentair lijkende beelden die zorgvuldig zijn gecomponeerd.

De op dat moment nieuwe en scherpe analyse van kinderen in favela's die door verschillende redenen maar vooral verwaarlozing thuis en corruptie van de overheid (inclusief politie en elkaar letterlijk dood concurrerende jonge boeven) het slachtoffer worden van een meedogenloze omgeving. De film was na een jaar productie en talloze montages een groot succes, nationaal en internationaal en won talloze prijzen: vier Oscarnominaties voor beste camera van César Charlone, voor editing Daniel Rezende, voor scenario van Bráulio Mantovani en voor regie voor Fernando Meirelles. Een kleine smet was dat Kátia Lund, omdat ze als co-director op de rol stond, niet voor de Oscars genomineerd was. Ze trok er zelf niet te zwaar aan. Dat maakt trouwens de nominatie voor Meirelles niet minder verdiend. Jammer is wel dat er bij de Oscars geen prijs voor gezamenlijke cast was, die zou ‘City of God’ naast andere terechte nominaties zeker verdiend hebben.

‘City of God’ / ‘Cidade de Deus’ van Meirelles en Lund draait zaterdag 24 februari om 14.30, éénmalig in de Centrale Bibliotheek op de vierde verdieping als onderdeel van de korte reeks films 'The Last Picture Show'. Toegang is gratis. De film wordt om 14.00 uur ingeleid door de schrijver van dit stukje.

Foto’s © Paradiso Filmed Entertainment

Lees verder

Woordnacht festival in Rotterdam

7011-woordnacht-festival-in-rotterdam
Adriaan van Dis opent de derde editie van literatuurfestival Woordnacht. Hij houdt dit jaar de Anna Blamanlezing, met[...]

Studenten decoreren met afval school

7008-studenten-decoreren-met-afval-school
De Willem de Kooning Academie aan de Wijnhaven zit vol creatief talent. Studenten van verschillende opleidingen hebb[...]

. love is all .

7006-love-is-all
Een buurtproject over de liefde liefde & mededogen als bindende kracht Kan kunst de wereld beter maken? [...]

Jubilerend café de Bel: ‘één grote

7003-jubilerend-caf-de-bel-n-grote-familiere-nie
(Door Jim Postma) Alleen oude kroegtijgers weten na jarenlange ervaringen dat je nooit en te nimmer je eigen stamk[...]

‘Gemeente brak café de Spiegel in sch

7000-gemeente-brak-caf-de-spiegel-in-scherven
(Door Jim Postma) Met een spetterend afscheidsfeest tot midden in de nacht is afgelopen zondag bekend trendy buurt[...]

Een Heer van Stand

(Door Zettie Leeuwenburgh) Een Heer van Stand kwam jaren geleden vanuit het mooie Limburgse land naar Rotterdam, a[...]

Wijsje in de Afrikaanderwijk

6997-wijsje-in-de-afrikaanderwijk
Op 24 februari wordt er een nieuw Wijsje georganiseerd in Rotterdam: Zoë’s Wijsje. Deze ontdekkingstocht door de [...]

'Opa Joop' vd Bos 90 jaar!

6995-opa-joop-vd-bos-90-jaar

(Door Zettie Leeuwenburgh) Rotterdam - Al jaren woont hij wat weggekropen in een korte straat, met zijn steun en[...]

Boekpresentatie De Danser van Katendrech

6993-boekpresentatie-de-danser-van-katendrecht-in-boekhandel-snoek
De presentatie is op zaterdag 24 februari 2018 ,aanvang 16.00 uur Het eerste exemplaar zal worden uitgereikt aan[...]

Post IFFR: boeiend drietal films met pol

6992-post-iffr-boeiend-drietal-films-met-politieke-lading
(Door Ronald Glasbergen)
Het IFFR 2018 mag als festival afgelopen zijn, de hieronder besproken festivalfilms zijn geen mosterd na de maaltijd.[...]

Social media

KOPSTOOT

Stad en platteland

Het verhaal is van Annie Proulx. Het staat in 'Heart Stories'. Het gaat over Lime, een jongeman met rood haar en een soort innerlijk vuur dat erop lijkt 'of hij snel van binnen op aan het branden is'.

Een vuur dat sommige vrouwen aantrekkelijk vinden. Lime is met zijn vriendin Charlotte buiten de stad gaan wonen. Ze droomden dat ze daar een handeltje in Peruviaanse poncho's op konden zetten. Dat plan mislukt, maar dankzij het geld van de ouders van Charlotte overleven ze. Lime heeft in de heuvels een groep verlopen eenzelvige landbouwers gevonden die op woensdagavond fantastische zelf geschreven muziek maken. Hillbillymuziek, origineel en ontroerend goed gespeeld. De muzikanten zijn stug en weinig spraakzaam, maar ze staan hem toe dat hij meespeelt. Hij ontdekt dat de zangeres, een goed in het vet zittende, maar mooie jongedame, de schrijfster van de songs is. Haar vader speelt ook mee. De enige keer dat hij overdag langs komt, is zij alleen. Hij verleidt haar. Als haar huisgenoten waaronder haar vader, thuiskomen van het werk op het land en hen ontdekken, roept hij dat hij van haar houdt. Op dat moment ontdekt hij dat de man waarvan hij dacht dat het haar vader was, haar echtgenoot is. Hij rent voor zijn leven en keert er nooit meer terug.

  • Nieuw

  • Reacties