KUNST & CULTUUR

Filmfestival: Niemand in de stad

7533-filmfestival-niemand-in-de-stad

Het Nederlands Film Festival (NFF) is vanavond van start gegaan met de wereldpremière van Openingsfilm Niemand in de Stad van regisseur, producent, schrijver en Gouden Kalf-winnaar Michiel van Erp. Tijdens de officiële opening is actrice Monique van de Ven geëerd met het Gouden Kalf voor de Filmcultuur 2018. Monique van de Ven ontving de prijs vanwege haar langdurige en omvangrijke bijdrage aan en haar belang voor de Nederlandse filmcultuur op nationaal en internationaal gebied. Met de start van het Nederlands Film Festival staan de komende negen dagen in het teken van bijzondere films, televisiedrama’s, documentaires en interactieve producties van eigen bodem, met als feestelijke afsluiting het L’OR Gouden Kalveren Gala op vrijdag 5 oktober.

Lees verder

Nederlands Filmfestival kijkt naar buite

7531-nederlands-filmfestival-kijkt-naar-buiten
(Door Ronald Glasbergen)
Van 27 september tot 5 oktober vindt in Utrecht de 38e editie van het Nederlands Filmfestival (NFF) plaats. Bij elkaa[...]

TENT: nieuwe culturele seizoen

7528-tent-nieuwe-culturele-seizoen
We starten op donderdag 27 september met de opening van de solo tentoonstelling Only Weeds Emerge, van de Nederlands[...]

Lezing schrijfster Ria Baart (* 1996)

7523-lezing-schrijfster-ria-baart-1996
De schrijfster Ira Bart, pseudoniem voor Ria Baart, is het onderwerp van een lezing door Marja de Groote in Podium O[...]

Huiskamer en buitenfestival in De Hoek

7521-huiskamer-en-buitenfestival-in-de-hoek
Huiskamer- en buitenfestival Hoek van Holland op zaterdagavond 29 september 2018 Deelnemers wandelen onder het[...]

Binkbeats opent Love Music

7519-binkbeats-opent-love-music
Met Love Music lanceert de Doelen een nieuwe serie concerten. Love Music brengt spannende cross-overs tussen world, j[...]

Toppianiste opent jubileumjaar in Schied

7518-toppianiste-opent-jubileumjaar-in-schiedam
De Oekraïense en in Nederland wonende toppianiste Anna Fedorova speelt vrijdag 5 oktober het openingsconcert van he[...]

Het Collectiegebouw als dartpijl

7516-het-collectiegebouw-als-dartpijl
(Door Ronald Glasbergen)
De contouren van het nieuwe Kunstdepot worden langzamerhand zichtbaar bij het Museumpark. Zo half-af in de komvormige[...]

Schreeuwend tekort in de horeca: 30.000

7514-schreeuwend-tekort-in-de-horeca-30-000-vacatures
Restaurants en cafés sluiten hun deuren, vaak een extra dag en soms zelfs helemaal, vanwege een groot tekort aan ge[...]

Brandstof Garage met Boijmans

7511-brandstof-garage-met-boijmans
Garage Rotterdam organiseert op zaterdag 6 oktober aanstaande een speciale editie van Brandstof. Curator Sjoerd Kloo[...]

Verwelkoming nieuwe chef-dirigent

7510-verwelkoming-nieuwe-chef-dirigent
Het Rotterdams Philharmonisch Orkest verwelkomt op 29 en 30 september zijn nieuwe chef-dirigent Lahav Shani met een [...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties