KUNST & CULTUUR

Indrukwekkende kunstwerken Vlaanderen

7790-indrukwekkende-kunstwerken-vlaanderen

Benefietlezing ‘Een schilder en een bankier’

Op vrijdagavond 18 januari, aanvang 19.30 uur, geeft kunsthistoricus Hanneke de Man een lezing over een van de meest indrukwekkende kunstwerken uit het Vlaanderen van de vijftiende eeuw: het ‘Portinari-altaar’, geschilderd door Hugo van der Goes. De lezing wordt gehouden in de Fonteinkerk in Hillegersberg. De opbrengst komt ten goede aan Stichting Kruimeltje dat zorg draagt voor de inrichting van het nieuwe Kindzorgcentrum voor chronisch zieke kinderen.

Lees verder

World Press Photo in WTC

7788-world-press-photo-in-wtc
Van 19 januari tot en met 10 februari 2019 toont de World Press Photo Exhibition 2018 de meest spraakmakende en indru[...]

Party People: expo over uitgaansleven

7787-party-people-expo-over-uitgaansleven
Museum Rotterdam presenteert: Party People. Een expo over de uitgaansscène van Rotterdam. Op zaterdag 12 ja[...]

Kunstuitleen: Yoga tussen de kunst

7785-kunstuitleen-yoga-tussen-de-kunst
Begin 2019 sportief met Yoga tussen de Kunst. Het industriële pand van Kunstuitleen Rotterdam is tijdens de maand j[...]

Jong talent bij Art Rotterdam Week

7782-jong-talent-bij-art-rotterdam-week
The New Current biedt een podium aan jong talent tijdens Art Rotterdam Week Van 6 tot en met 10 februari 2019 [...]

‘Dodenmis’ in de Laurenskerk

7780-dodenmis-in-de-laurenskerk
Cinquecento zingt Morales’ dodenmis in Rotterdam Meerstemmige muziek door Spaanse renaissancecomponist He[...]

Zo’n kwart miljard voor renovatie Boij

7776-zo-n-kwart-miljard-voor-renovatie-boijmans
Ambitieuze renovatie voor Museum Boijmans Van Beuningen Museum Boijmans Van Beuningen wordt voor een bedrag[...]

Goed jaar voor het Stedelijk Museum

7771-goed-jaar-voor-het-stedelijk-museum
Meer bezoekers en meer samenwerking Het Stedelijk Museum Schiedam kijkt terug op een goed jaar. In 2018 kwame[...]

Cafébaas Jos Gommers (68): ‘Bij mij

7767-caf-baas-jos-gommers-68-bij-mij-altijd-goed-besteed
(Door Jim Postma) Wie net als uitbater en kelner Jos Gommers (68) zo’n halve eeuw achter de toog heeft gesta[...]

Danny van Walsum: ‘Van Pietje Bel tot

7766-danny-van-walsum-van-pietje-bel-tot-waarlijk-volwassen-kunstenaar
(Door Jim Postma)
Van kunstenaar en Rotterdammer pur sang Danny van Walsum (1964) zijn een aantal zaken en feiten bekend, andere ‘w[...]

Verhaal en foto’s Gommers morgen

7764-verhaal-en-foto-s-gommers-morgen
(Door Jim Postma) Mede als gevolg van het vele werk rondom de beloofde, uitgebreide fotoreportage van Wim de Boek,[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties