KUNST & CULTUUR

Expositie van Joop Verhage in café 't Pakhuys

8380-expositie-van-joop-verhage-in-caf-t-pakhuys

(van de redactie)

Foto: kunstcafegommers.blogspot.com

De expositie wordt zaterdag 26 oktober om 17 uur, geopend door de bekende Rotterdamse kunstenaar Joop van het Hoederdaal.

Het is de eerste kunstexpositie in café het Pakhuys sinds de nieuwe eigenaar, Erik Wellen, het café overnam van Jos Gommers.

Lees verder

Schrijvers van de Boerenzij in TENT tijd

8378-schrijvers-van-de-boerenzij-in-tent-tijdens-woordnacht
(Door Kees Versteeg)
"Kameraden, de tijd is rijp, de burgerlijke literatuur sterft aan haar eigen rotheid, het proletariaat hunkert naar[...]

Jules Deelder wordt 75 jaar; Sonia Dolz

8377-jules-deelder-wordt-75-jaar-sonia-dolz-verfilmt-portret-van-olivia-de-havilland
(Door Kees Versteeg)
Cineast Sonia Dolz werkt op dit moment aan de opnamen van Portret van Olivia de Havilland, het epische 891 regels t[...]

Drieënvijftigste Laurenspenning gaat na

8374-drie-nvijftigste-laurenspenning-gaat-naar-wim-kerkhof
(van de redactie) Rotterdam, 17 oktober 2019 – De Laurenspenning 2019 is toegekend aan The Amazing Stroopwafels [...]

Openingsavond Woordnacht: vrijdag 25 okt

8360-openingsavond-woordnacht-vrijdag-25-oktober-in-debatcentrum-arminius
(van de redactie) Nelleke Noordervliet (foto), Dean Bowen, Micha Hamel, Kristien Hemmerechts, Manon Uphoff en Paul[...]

Zaterdag 12 oktober: Geen Daden Maar Woo

8339-zaterdag-12-oktober-geen-daden-maar-woorden-festival-in-4-locaties-aan-het-deliplein
(van de redactie) Op zaterdag 12 oktober staan vier locaties aan het Rotterdamse Deliplein in het teken van [...]

Kunstroute Kralingen: het ‘Natuur-Atel

8332-kunstroute-kralingen-het-natuur-atelier-van-willem-van-hest
(Door Zettie Leeuwenburgh)
Kunstroute Kralingen is weer van start, waar dit jaar maar liefst 41 kunstenaars aan deelnemen. Allemaal hebben zi[...]

Een nieuwe ronde cultuurplan, en een nie

8330-een-nieuwe-ronde-cultuurplan-en-een-nieuw-subsidiestelsel
(van de redactie) Vanaf 2021 start de volgende cultuurplanperiode. Rotterdamse culturele instellingen kunnen voor[...]

'Instinct' openingsfilm NFF, fraai regie

8324-instinct-openingsfilm-nff-fraai-regiedebuut-halina-reijn
(door Ronald Glasbergen) Op 28 september opende de film 'Instinct' regiedebuut van actrice Halina Reijn, het Nede[...]

Foto’s en films: Dossier Indië in Wer

8320-foto-s-en-films-dossier-indi-in-wereldmuseum-lantarenvenster
(van de redactie) Vanaf dinsdag 1 oktober 2019 toont het Wereldmuseum de geschiedenis van het gekoloniseerde [...]

Talkshow over Anna Blaman tribunaal

8309-talkshow-over-anna-blaman-tribunaal
(van de redactie) In 1949 werd schrijfster Anna Blaman op een scandaleuze manier behandeld tijdens een tribunaal [...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties