KOPSTOOT

Verzuchting in Luttelgeest

Verzuchting in Luttelgeest

Wij wolven komen pas
naar Nederland terug
als er weer Roodkapjes zijn...

Manuel Kneepkens

Lees verder

Baarden

Baarden Een kapster in vestingstad Naarden had 'n zwak voor mannen met baarden Zij ging zelfs door het lint voor de[...]

Ratten

Ratten Een dakloze zwerver in Mokum ik zag hem eerst niet, maar ik rook 'm zei 'hier in de stad vang ik echt elke [...]

Dreggen

Dreggen Een truck in de omgeving van Mijdrecht kwam met een plons in het kroos trecht men redde één vent die heet[...]

Zomer


Zomer Op de tennisbanen is nu de hitte aan slag. En op de patio is je gastvrouw de bougainville Als God een wind l[...]

Gappen

Gappen Een volslanke vrouw uit Margraten kon gappen van kleding niet laten nu had ze weer pas een rok en een jas ma[...]

Cartoon

Cartoon Werd vanochtend gepasseerd door twee giechelende moslima’s De een had op haar hoofddoekje Walt Disney’[...]

Limerick

Limerick De limerick is genoemd naar de Ierse stad Limerick. Het gedichtje bestaat uit vijf regels waarbij de eerste,[...]

Badmat

Badmat Er was eens een kalief in Bagdad die zat met zijn gat op de badmat daar las hij zijn dagblad en iedereen zag[...]

Dijsselbloem


Dijsselbloem Het Orakel van Brussel heeft laten weten Griekenland mag toch verder gaan Miljarden euro's komen er we[...]

Perpetuum mobile

Perpetuum mobile De zon komt op de zon gaat onder En de Grieken? De Grieken doen een nieuwe belofte Rob Timme[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties