COLUMNS

Rembrandt van Rijn, kan dat nog?

6808-rembrandt-van-rijn-kan-dat-nog
(Door Ronald Sörensen)

In de huidige inquisitiegolf die zo terecht de erflaters van onze beschaving treft, ontbreekt mijn inziens de naam van Rembrandt. (Kopfoto: Ets onthoofding van Jacobus: christipedia.miraheze.org)

Bij het gebruik van zijn basismaterialen heeft Rembrandt destijds volkomen over het hoofd gezien, dat de productiemethoden uiterst discutabel waren. De basis van zijn olieverf bestond uit olie, die door Nederlandse bedrijven (stinkerijen) werd gewonnen uit walvisvet.

De walvisvaarders - vaak afkomstig van de Waddeneilanden - hebben bijna de totale populatie Noordkapers uitgeroeid en zijn mede verantwoordelijk voor het feit dat deze schitterende dieren nu nog zeer zeldzaam zijn.

Foto hiernaast: Zelfportret: Kunstkijken.yurls.net

Bij de productie van de verschillende tinten rood werd gebruik gemaakt van meekrap, dat op de Zeeuwse eilanden werd verbouwd. Bij het planten en oogsten van de meekrap moesten kinderen van nog geen vier jaar al actief meedoen aan het arbeidsproces. De boeren die op de kale zandgronden leefden, buitten de seizoenarbeiders en hun kinderen enorm uit: Vaak was het loon net voldoende om schamel eten op tafel te kunnen zetten. Medische voorzieningen werden de stakkers onthouden en ze leefden in schamele hutjes of in de stal van hun werkgevers. Voor de productie van andere organische kleurstoffen werd ook gebruik gemaakt van deze verkapte vorm van slavernij. Bij het vervaardigen van de tinten zwart en bruin gebruikte men de gedwongen arbeid van veroordeelden (eerste diefstal werd bestraft met 10 jaar rasphuis) die het zware Ebbenhout verplicht dag in dag uit moesten raspen.

Daarnaast heeft Rembrandt vele etsen gemaakt, terwijl hij kon weten dat ik de kopermijnen in mensonwaardige omstandigheden 7 dagen per week minimaal 14 uur gewerkt werd. Veel van de mijnmerkers haalden i.v.m. de koperstof in hun longen de dertig jaar niet!

Het portret van twee donkere mannen(zie onder) dat Rembrandt schilderde toont weinig medeleven met deze twee ontheemde zeelui, die net aan slavernij ontsnapt waren (verboden op Nederlandse bodem) Keihard schildert hij hun verwarring en angst, maar in de bronnen staat niet dat hij zich ook over hen heeft ontfermd of welkom heeft geheten.

Weer een ander licht op de persoon Rembrandt werpt zijn schilderij: De anatomische les van professor Tulp (zie onder) Waarschijnlijk behoorde hij tot de personen, die zich tegen betaling luguber verlustigde aan het ontleden van een lijk; een verwerpelijke tijdverdrijf in die tijd. Verwerpelijk omdat de overledene geen toestemming had gegeven: het betrof een arme drommel ,die na een tweede of derde diefstal was opgeknoopt. Een gruwelijke gewoonte, waar ook weer volgens betrouwbare bronnen, onze belangrijkste schilder nimmer openlijk kritiek op heeft geleverd. Sterker nog zijn precieze weergaven van executies, zoals in zijn tekening de onthoofding van Johannes (zie onder) wekt het vermoeden, dat hij zich in de menigte schaamteloos en zonder enig teken van verzet heeft staan vergapen (verlustigen?) aan het leed dat anderen op het schavot werd aangedaan.

Verder moet me van het hart dat Rembrandt veel portretten heeft gemaakt van personen, die gezien hun levenswandel weinig ophadden met democratische besluitvorming en die zich verrijkten met overzeese handel, die meestal ten koste ging van de eenvoudige bevolking aldaar (de rijkeren overzee profiteerden helaas ook mee. Multatuli!)

Kortom : Rembrandt is een dubieuze wegkijker geweest, die zich op geen enkele wijze heeft verzet tegen de misstanden van zijn tijd. Ik wil dat iedereen, die om welke reden zijn naam gebruikt, zich daarvan bewust is. Ook lijkt het me zeer deugdzaam om onder al zijn werken, die we met zoveel trots tentoonstellen, een bordje plaatsen met bovenstaande kanttekeningen.

p.s. Uiteraard maak ik graag van de gelegenheid gebruik om me te verontschuldigen voor het onheil dat mijn voorouders in het verleden hebben veroorzaakt. Met name het plunderen van Dorestad (834 en 863 n Ch) drukt als een molensteen op mijn geweten.

http://www.geheugenvannederland.nl/en/geheugen/view?coll=ngvn&identifier=MAU01%3A0685

Foto: Anatomische les door professor Nicolaes Tulp: Wikipedia

Lees verder

Slechts de namen der grote drinkers leve

6804-slechts-de-namen-der-grote-drinkers-leven-voort
(Door Alek Dabrowski)
De titel is van Riekus Waskowsky. Hij gebruikte hem in 1968 voor zijn tweede poëziebundel. Café Hensepeter was de pl[...]

Moedeloos van het frapper toujours

6796-moedeloos-van-het-frapper-toujours
(Door Ronald Sörensen)
Op onze camping is een vijver. Verleden week zat er een vogel met een groene kop, zwemvliezen, een platte snavel en hi[...]

Amsterdamned

6769-amsterdamned
(Door Alek Dabrowski)
Laten we het onder ogen zien: Rotterdam is aan het ver-amsterdammen. Rotterdam wordt internationaal geroemd van[...]

Islamitisch terrorisme en Israël

6764-islamitisch-terrorisme-en-isra-l
(Door Ronald Sörensen)
In het programma Buitenhof vertelde burgemeester Aboutaleb, dat veel terroristen van Marokkaanse afkomst (50% !) zich[...]

Pittig commentaar

6761-pittig-commentaar
(Door Frank Drion)
Iedereen valt nu over Johan Derksen heen, zijn commentaar op de RTL-kwaliteit zou beneden peil zijn. Maar het is[...]

De linkse weg kwijt

6752-de-linkse-weg-kwijt
(Door Ronald Sörensen)
Op de site de met belastinggeld betaalde propaganda site JOOP (alleen lezen als je een sterke maag hebt) huilt de lij[...]

Mijn eerste sigaret

6747-mijn-eerste-sigaret
(Door Wim de Boek)
Die rookte ik als onvervalste babyboomer op de Spoorsingel, in een barre winter op het ijs. Gekregen van een ouder i[...]

Kees Korbijn in memoriam

6732-kees-korbijn-in-memoriam
(Door Jos Valster)
Op 9 oktober aanstaande is het vijf jaar geleden dat bekend Rotterdams muzikant Kees Korbijn in onze stad is overled[...]

Peter Otto 1955-2017

6721-peter-otto-1955-2017
(Door Ronald Glasbergen)
Peter Otto, geboren in Rotterdam op 19 december 1955, 'weggerukt uit het leven' in Arnhem door een hartaanval op 8 se[...]

Bar op school

6696-bar-op-school
(Door Ronald Sørensen)
Het leven van een leraar op een grote openbare scholengemeenschap voor MAVO-HAVO-VWO en TVWO in het westen van Rotte[...]

Social media

KOPSTOOT

Fataal


Vertaal:

‘Femme fatale’


(Het liefst naar

eigen ervaringen).


JP

  • Nieuw

  • Reacties