COLUMNS

Een stukje Italië in Crooswijk

6472-een-stukje-itali-in-crooswijk
(Door Ronald Sörensen)

In veel gemeenten mochten Katholieken net als Joden hun doden alleen buiten de stadsmuren begraven. Pas na de komst van de Fransen in 1794 kwam daar verandering in en mocht in en rond katholieke kerken begraven worden. Alleen wilden de Fransen ook het begraven op speciale buiten de stad gelegen begraafplaatsen aanmoedigen en iets dat ze zelfs wilden verplichten.

Dat begraven vond plaats in gewijde grond. Ook algemene begraafplaatsen hadden vaak een gebied, dat door een priester ingewijd was. Dat gebeurde met wijwater dat dus ook bijzonder was en als het - zoals vaak met stilstaand water gebeurt - bedorven raakte niet zo maar mocht worden weggegooid, maar alleen op gewijde grond. Laat Gods water over Gods akkers lopen! Op vele Katholieke begraafplaatsen was ook een niet gewijde plek voor ongedoopte kinderen en onbekende overledenen.

De Rotterdamse katholieken konden sinds 1869 begraven worden op de R.K. begraafplaats aan de Nieuwe Crooswijkseweg. Bij het ontwerp liet de architect Van den Brink zich vanzelfsprekend inspireren door het land van de paus: Italië. Een ommuurd vijfhoekig begraafplaats met een arcade waarin de welgestelden hun bovengrondse grafkelders konden vinden. Dit was een unicum in Nederland en een inspiratiebron voor de Katholieken in Den Haag die 17 jaar later ook een arcade lieten bouwen. Het bleven de enige in ons land en ze bestaan nog steeds.

Oorspronkelijk wilde men de hele begraafplaats ommuren met arcades, maar dat werd veel te duur. De arcade die nu nog te bewonderen is, was van oorsprong gebouwd in een neo-romaanse stijl. De kapitelen van de zuilen zijn soms op niet erg klassieke manier met doodshoofden versierd. Op de arcade is tegen de muur ook een plek waar de families persoonlijke funeraire symbolen kunnen

aanbrengen. Het bekendst is een beeld van een treurende vrouw. In de grafkelders rusten de stoffelijke resten van vrijwel heel de Rotterdamse Katholieke elite, die gedurende de 19e eeuw in alles geleidelijk gelijk gesteld werd met andere Nederlanders.

Zo’n veertig jaar geleden moest het dak een deel van de muren van de oorspronkelijke arcade gesloopt worden in verband met instortingsgevaar. Ook de romaanse bogen verdwenen. Helaas kregen hierdoor ook weer en wind meer greep op de grafmonumenten die duidelijk geleden hebben onder de weersomstandigheden en de tand des tijds. Wel werden gewoon overledenen bijgezet ondanks het feit dat men het bouwwerk met een ijzeren constructie bijeen moest houden.

De nog steeds in gebruik zijnde grafkelders vormden een belemmering, toen men in 2007 besloot tot een grondige renovatie; mogelijk gemaakt met een flinke gemeentelijke subsidie. Om de verzakking die al her en der al had ingezet te stoppen, moest vanuit de kelders waarvoor de grafrechten verlopen waren nieuwe funderingen worden aangelegd; de nog in gebruik zijnde grafkelders bleven zo onaangeroerd. Daarna werd de achtermuur daar waar nodig vernieuwd en gestukt. Pas toen de fundering en achtermuur hersteld waren, begon men aan de overkapping. Deze is niet meer van steen, maar van hout. Op de zerken werden nieuwe ogen aangebracht zodat het lichten bij een bijzetting gemakkelijker is.

Op dit moment wordt weer volop gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot bijzetten. Ook is er nu plaats voor een bisschopsgraf. De eerste die werd bijgezet was de in 1989 overleden bisschop Janssen, die in 1983 overleed en is herbegraven in 2009. Het bisschopsgraf wordt gesierd met een bronzen beeltenis van de heilige Laurentius, waarnaar ook de begraafplaats genoemd is.

Een wandeling over de zerken van de arcade geeft een goed overzicht over de begraafplaats en een goed beeld van de voor een deel herstelde monumenten aan de arcademuur. Het lijkt bijzonder dat wandelen over grafkelders, maar is het eigenlijk niet, want onze voorouders hebben eeuwenlang over de grafkelders in hun kerken gelopen!

Gewoon een keer doen dus. http://denhoed.nl/restauratie/2006147-restauratie-arcade-rk-begraafplaats-st-laurentius-te-rotterdam

Lees verder

De dijken blijven

6461-de-dijken-blijven
(Door Frank Drion)
Hoe komt zo’n man er an? Enkele lezers hebben zich afgevraagd en ook te kennen gegeven, dat die slotregel - over de[...]

Indrukwekkend on-Nederlands

6455-indrukwekkend-on-nederlands
(Door Ronald Sörensen)
In het Zuiden van de Alexanderpolder ligt een deel niet afgegraven veen. Het is de plek waar vroeger het dorp Kraling[...]

Regeringsbeleid fors afgestraft

6440-regeringsbeleid-fors-afgestraft
(Door Rob Timmer)
Natuurlijk, de PvdA lijdt niet helemaal onterecht het grootste verlies ooit maar over het geheel gezien is het vooral[...]

Wandelen en genieten op het kerkhof

6435-wandelen-en-genieten-op-het-kerkhof
(Door Ronald Sörensen)
Mij wordt wel gevraagd of de multiculturele samenleving in mijn ogen ook goede zaken heeft voortgebracht? Jazeker wel[...]

Liever Turks dan Paaps..

6398-liever-turks-dan-paaps
(Door Geert-Jan Laan)
Tijdens de Nederlandse vrijheidstrijd, de 80-jarige oorlog dus, was een gevleugelde uitdrukking:,, Liever Turks dan Pa[...]

Achter de toonbank 3

6397-achter-de-toonbank-3
(Door Corry Gryn)
Je hebt van die dagen dat je beter in je bed kan blijven! Zo ook afgelopen vrijdag, een dag die de boeken in kan als Ui[...]

Rijnmond TV

6394-rijnmond-tv
(Door Ronald Sörensen)
Toen Pim Fortuyn zich aankondigde als lijsttrekker werd het stil op de redactie, en nam men het besluit de objectivitei[...]

Konijnenvoer op de bon...

6388-konijnenvoer-op-de-bon
(Door Geert-Jan Laan)
Het wordt in de Nederlandse media ook wel gemeld, maar aan de overkant van de Noordzee zijn onze Britse buren behoorl[...]

Linéa Recta Afzetten?

6382-lin-a-recta-afzetten
(Door Frank Drion)
Gezien de actuele ontwikkelingen in de VS wordt de vraag steeds actueler. Kan het zo wel door gaan met deze president[...]

Radio Rijnmond

6371-radio-rijnmond
(Door Ronald Sörensen)
Radio Rijnmond Ooit in een grijs (boos) verleden was ik nog links. Dat is waarschijnlijk de reden dat het bij ons t[...]

Social media

KOPSTOOT

De sloopkogels van de Internationale

(door Kees Versteeg)


De brand in de Notre-Dame deed me ineens terugdenken aan de Koninginnekerk. Gesloopt in 1971. Hij stond aan de Boezemsingel in Crooswijk. In de verkiezing Mooiste Gesloopte Kerk kwam de Koninginnekerk als winnaar uit de bus.


D
e brand in de Notre-Dame is een ongeluk. Binnen een dag is 700 miljoen euro verzameld voor de wederopbouw. De sloop van de Koninginnekerk was daarentegen een geplande politieke misdaad.

De toenmalige PvdA-burgemeester Thomassen was een warm voorstander van de sloop. Er moest op die plek een niet-confessioneel bejaardenhuis komen. De sloop van de kerk riep in 1971 veel verzet op. Tegenstanders zeiden: ‘Wat de nazi’s lieten staan, dat gaat er nu wel aan.’

De linkse raad won. De sloop werd doorgezet. Er hangt een portret van Thomassen en zijn vrouw An in het Rijksmuseum. Misschien is de tijd nu rijp om er een bordje bij te zetten.

Met de tekst: ‘In de tijd dat Thomassen burgemeester was van Rotterdam, ontwikkelde de stad zich tot wereldhaven nummer één. Daarnaast was Thomassen ook een kopstuk in de politieke misdaad. Op de plaats waar ooit de Koninginnekerk stond, verhief hij Judas tot bouwmeester en noemde dat verheffing van het volk.’




  • Nieuw

  • Reacties