Troepentransport voor de politionele acties in opstandig Indonesië

7164-troepentransport-voor-de-politionele-acties-in-opstandig-indonesi

(Door Geert-Jan Laan)

Zelf heb ik nog als liftboy en hospitaalbediende gevaren op de oude ss Nieuw Amsterdam in 1959 en 1961. Ik was toen zestien en achttien jaar oud. Onlangs zijn twee boeken van auteur dr. Nico Guns over die Nieuw Amsterdam verschenen. Ik heb daar twee bijdragen aangeleverd over mijn eigen belevenissen als jongeman.

Het tweede boek, gaat bijzonder gedetailleerd in op de inzet van de Nieuw Amsterdam tussen 1941 en 1946 als zwaar bewapend troepentransportschip waarmee vele tienduizenden geallieerde soldaten naar vrijwel alle fronten zijn vervoerd.

Hieronder een samenvatting van een groot aantal gebeurtenissen en details in die periode die in Nederland nauwelijks bekend zijn.


De Nieuw Amsterdam na de oorlog
(4 en slot )

Direct na de bezetting en de bevrijding van Nederland heeft de ss Nieuw Amsterdam nog een belangrijke rol gespeeld in de Indonesische strijd om onafhankelijkheid. Niet alleen werden Nederlandse militairen naar Indie gebracht, maar ook werden veelal uitgeputte voormalige Nederlandse gevangenen uit de Jappenkampen naar Nederland gebracht.

Foto 1: Nog in de grijze oorlogskleuren, maar groen-wit-groen op de schoorstenen

De rubriek ‘Andere Tijden’ zond op 29 september 2013 een terugblik hierop uit. Er werd gesuggereerd dat honderden repatrianten waren overleden. Ook zouden van de 1200 kinderen vele tientallen aan de mazelen zijn overleden. Ingewijden noemen deze aantallen sterk overdreven Ook de nog in leven zijnde toenmalige bemanningleden eisten een rectificatie. Maar de redactie van Andere Tijden weigerde onder het mom van grote drukte een rectificatie uit te zenden.

Nadat de ss Nieuw Amsterdam op 10 aprl 1946 een heldenontvangst had gekregen toen het schip nog in de grijze oorlogskleuren voor het eerst sinds 1938 de thuishaven Rotterdam weer binnenvoer. Duizenden trotse Rotterdammers vulden de beide oevers van de Nieuwe Maas. Fabrieken lieten hun sirenes loeien of andere betuigingen van grote waardering horen.

Repatrianten
Tachtig bussen, 50 ambulances en dertig taxi's stonden klaar om de 1598 repatrianten en de 3598 andere passagiers indien nodig naar ziekenhuizen of andere opvang te brengen. De uit Indië teruggekeerde mensen hadden zwaar geleden in de Jappenkampen.

Drie bataljons Nederlandse soldaten stonden gereed om met de Nieuw Amsterdam terug naar Indië te gaan om daar de strijd aan te binden met de Indonesische opstandelingen.

Ze gaven elke dag een krantje uit dat op de persen van de Nieuw Amsterdam gedrukt werd.

Daaruit hebben we een goed beeld welke activiteiten er werden georganiseerd. Zo werd een sportdag gehouden waar massaal aan werd meegedaan. Hardlopen,een estafetteloop,een hindernisloop en boksen. Ook was er een red, white and blue show met zingende artiesten, maar ook goochelaars en tapdansers.

Foto 2: De Nieuw Amsterdam wordt afgehaald: 80 bussen, 50 ambulances' en 30 taxi's

Voor de dagelijkse gang van zaken waren er strenge regels om alles goed te laten verlopen. Iedere tafel bijvoorbeeld bij het eten heeft twee toezichthouders, die er op toezien dat iedereen zijn portie krijgt, maar ook dat zij na het eten hun etensblikken schoonmaken in een soort sproeier met een krachtige straal water.

Dat gaat zo door met de lunch en het avondeten. De soldaten kwamen er snel achter dat de sfeer aan boord ontspannen was De mannen konden vrijuit over de meeste dekken wandelen en waren niet verplicht op hun slaapzalen binnen te blijven. Ook het eten kreeg alle lof.

Zwaar bewapend
Uiteindelijk kwam de Nieuw Amsterdam de oorlog zonder kleerscheuren door. Het zwaar bewapende schip hoefde de kanonnen, luchtdoelmitrailleurs en dieptebommen geen enkele keer te gebruiken . Dankzij de hoge snelheid hadden de Duitse U-boten te weinig tijd om hun torpedo's goed te richten. Daardoor kon het schip ook zonder bescherming van oorlogsschepen varen, wat regelmatig voorkwam .

Een ander HAL-schip De Volendam werd getorpedeerd op 30 augustus 1940 door een Duitse onderzeeboot. Het schip bleef wel drijven zodat de 900 passagiers waaronder 355 kinderen gered konden worden. De kinderen gingen met hun verzorgers als eersten in de sloepen Uit eindelijk werd iedereen gered. De Britse regering was zo onder de indruk van het zeemanschap van de bemanning dat de Nederlandse zeelieden hoge onderscheidingen kregen.

In 1949 was de oorlog in Indonesië voorbij en kon de Nieuw Amsterdam in zijn vooroorlogse luxe staat worden teruggebracht.

In 1974 werd het schip voor de sloop verkocht naar het Verre Oosten, ondanks de moedige inzet van de toenmalige havenwethouder H.J. Viersen. Hij wilde dit unieke schip bewaren in Rotterdam. De toenmalige directie van de HAL wilde daar niets van weten.

En dat is en blijft heel jammer.

Foto 3: 10 april 1946. De Nieuw Amsterdam eindelijk in Rotterdam. De klus zit erop .

Bron foto 1: Collectie Joop Kap, Schiedam. Geus pag. 693.
Bron foto 2: Collecties Joop Schenkel, Vlaardingen; Piet Holswilder, Vlaardingen; Rob Holdermans, Spijkenisse. Geu pag. 698,
Bron foto 3: Collecties Joop Schenkel, Vlaardingen; Piet Holswilder, Vlaardingen; Rob Holdermans, Spijkenisse. Geu pag. 697.


Schrijf uw reactie








Type de code over:


Social media

KOPSTOOT

Trouwringen bij caféruzie

(Door Jim Postma)

Tijdens mijn inmiddels duizenden cafébezoeken in deze stad maakte ik heel wat caféruzies mee. Koning Alcohol was en is daarin meestal de boosdoener. Zo was ik ooit getuige dat in ons bekend café ‘De Schouw’ aan de Witte de Withstraat een barbaarse ruzie ontstond over een gokautomaat. Een toen nog jonge collega van mij, Piet Koster van Het Vrije Volk, werd in het conflict door een brute dronkenman neergeslagen. Met een bloedend gezicht lag hij op de grond.

Pas later bleek dat die lafhartige klap (onze Piet kon zich amper of niet verdedigen) zijn grootste geluk ter wereld werd. Op de gokkast zelf won hij namelijk - zoals zo velen - amper wat of niets. Toen hij op dat moment uitgestrekt lag, ontfermde zich een onbekende schone jonge dame over hem. Zij hielp hem overeind en verzorgde zijn wonden. Het werd liefde op het eerste gezicht. Piet en Vera trouwden later met elkaar, kregen kinderen en het werd tot in de lengte van dagen één groot stralend huwelijk…

Na die gemene rot klap heeft Piet overigens nooit meer op een gokkast gespeeld. Zo wijs was hij wel. Liefde en geluk zijn namelijk nooit te winnen op zo’n duivelse, vaak verslavende, kast. Inmiddels is mijn goede collega van destijds, dus Piet Koster, al weer enkele jaren geleden overleden.

Kemphanen
Recent was ik weer getuige, nu in café Centraal aan de Zwartjanstraat, van zo’n onbenullige caféruzie. Toevallig zat ik met mijn barkruk tussen de twee kemphanen in. Het ging om een gepensioneerde zwaarlijvige slager en een gesjeesde filosoof met een grote grijze bromsnor. De aanleiding van de barruzie was de leesbril van de overigens homofiele slager. Vervolgens gingen zij elkaar uitmaken voor ‘rotte vis’, zoals je ziet in de strips van Astrix en Obelix.

In hun scheldkanonnade werd zelfs God meerdere malen vervloekt. Totdat barkeepster Yvonne de boel probeerde te sussen door te zeggen: ‘God bestaat helemaal niet!’

De beide kemphanen werd hierdoor even de mond gesnoerd. Toen zei Yvonne: ‘God zit in jezelf..’ De filosoof dacht even na en zei toen aarzelend: ‘O, Die zit dus in je hersenen.’

Waarop de slager opnieuw begon met: ‘Dan zit Die zeker niet in jou. Want jij hebt helemaal geen hersenen!’

Nu ontplofte de filosoof tegen de slager, met: ‘Weet je wat jij bent hè. Een vuile vieze ruige varkenspoot.’

Op dat moment stond ‘Ruud de glazenwasser’ op. Een krachtpatser met het figuur van Jerommeke uit Suske en Wiske.

Onderweg naar de café-uitgang sprak hij vredelievend met zijn bekende gulle lach:

‘Heren, heren toch! Ben zo weer terug. Ik ga even twee trouwringen voor jullie halen!’


  • Nieuw

  • Reacties