Muur

5209-muur (Door RonaldGlasbergen)
In 1988 maakte ik een wandeling door Berlijn. Oost-Berlijn wel te verstaan. Ten Noorden van Unter den Linden,volgde ik een stuk de Muur. Ik liep door wat Berlin-Mitte heet, in de richting van de wijk Wedding die toen aan de andere kant lag. Soms kon je langs de Muur lopen, soms moest je stukken omlopen omdat de Muur het einde van een straat afsloot. De Muur was in werkelijkheid vrijwel altijd een dubbele muur met een tientallen meter brede zone ertussen, die vanuit wachttorens geobserveerd werd en waar door schietgrage Volkspolizei gepatrouilleerd werd.


In het noorden van Tiergarten stond in het Westen bij de Muur een soort uitkijktoren vanwaar mensen over de zone heen konden kijken. Toen ik er aan de oostkant langsliep was de afstand meer dan 100 meter. Te ver weg om gezichten anders dan als kleine vlekjes te zien. Wel kon ik zien dat er ijverig gefotografeerd werd: richting het Oosten, mijn kant op.
Even was ik dus voor hen een bewoner van een andere communistische wereld. Wat bij die veronderstelling hielp, was dat ik m’n -in die tijd- onafscheidelijke leren motorjas aanhad. Die jas werd door Jerzi, een vriend die in Polen opgegroeid was, wel mijn ‘commissarisjas’ genoemd. Partijcommissarissen, de onverbiddelijke bewakers van de communistische moraal, droegen in vroeger tijd vaak leren jassen. Dat moet in de tijd van voor 1961 geweest zijn, rond die tijd week Jerzi samen met zijn vrouw Joanna voorgoed uit naar het Westen.
Eén van de merkwaardigheden van het communistische systeem was dat je er makkelijk in kon komen, maar heel moeilijk weer uit, vandaar die Muur.

De Spree met rechts een stukje van de S-Bahn. Op de achtergrond de Fernsehturm. Foto: Ronald Glasbergen (2007).Ondanks het feit dat veel tegenstanders van het communistische systeem opgesloten, heropgevoed of op andere wijze te grazen genomen werden, potentiële emigranten werden daar al snel bijgerekend, waren er veel mensen over die er graag weg wilden.
Toen Jerzi rond 1961 uitgenodigd werd om een pianoconcert in Parijs te geven en toestemming had gekregen, natuurlijk met achterlating van zijn bezit als onderpand, besloot na afloop van zijn succesvolle concert in Parijs om niet meer terug te gaan naar Polen.
Hij en z’n vrouw werkten vervolgens in het westen vooral als muziekleraar. Jerzi gaf concerten ging daarnaast werken bij Radio Free Europe, een radiostation dat bekostigd werd door de CIA. Vanuit München verzorgde hij, met in de uithoeken van de ether doordringende basstem, uitzendingen in het Pools.
De toeristen op de uitkijktoren in Tiergarten zagen mij dus als leren jas, met een wit vlekje erboven, dwalend langs de Muur. Was ik een bewaker of een bewoner die verlangde naar de overkant?

Die dag heb ik veel gelopen, bezocht een paar cafés en nam een keer of wat de tram om afstanden te overbruggen. De laatste keer was dat een tram naar het zuiden naar Bahnhof Friedrichstrasse. Het was nu een uur of vijf ’s middags. De tram was vol. Ik werd ondanks mijn ‘commissarisjas’ feilloos herkend als buitenlander afkomstig uit het Westen. Er zaten veel jongeren in het rijtuig en ik had onophoudelijk aanspraak. Ieder die ik sprak klaagde over het leven in de DDR, over het regime, over het gebrek aan van alles, bovenal het gebrek aan vrijheid.
Ik was verbaasd, ik had weliswaar bij eerdere bezoeken aan het Oosten altijd wel kritiek op het regime gehoord, tot in Rusland toe, maar altijd ging het heimelijk, als vreemden niet konden meeluisteren. Zonder die heimelijkheid was de kans groot dat de onruststoker, in plaats van lector aan de Universiteit, nachtportier moest worden, zoals een vriend van me in Praag overkwam in de jaren zeventig. Hier en nu, in 1988, werd openlijk, in een volle tram voor hoorbaar voor de hele tram kritiek geleverd.

Stof tot nadenken zou je zeggen. Maar hoewel ik vaak met vrienden gespeculeerd had over de in onze ogen onvermijdelijke val de Sovjet Unie en dus ook van de Muur, zagen we dat pas ergens diep in de eenentwintigste eeuw gebeuren. In 2020 of zo.
Toen ik die avond in 1988, terugliep naar Checkpoint Charlie was dat niet anders. Ik had niet het idee dat een dik jaar later de Muur zou vallen en drie jaar later de Sovjet Unie.

Gelukkig had ik een Nederlands paspoort en een toeristenvisum op zak en kon ik de Muur voorlopig zonder gevolgen vergeten.

Wim :
Het socialisme heeft ontelbare doden op zijn geweten; en of het theoretisch ook goed is is nog maar de vraag zo niet niet goed maar een gesel voor de wereld en de mensen wat met wortel en tak uitgeroeid moet worden.De MUUR hij ging om .Zo zullen nog wat laatste socialistische bolwerkjes om gaan zo als Berlijn het voorbeeld gegeven heeft.

maandag 10 nov 2014

R.Sørensen :
Denk dat veel mensen deze ervaring hebben.
Zelf ben ik in 1968 uitgenodigd als jong p.c. onderwijzer om twee weken in Berlijn door te brengen. Week in Oost en een week in West.
Een ervaring die me voorgoed heeft genezen van een net opkomende aandoening.
Historisch bewust zoals je van een historicus mag verwachten ben ik daarna nog veel naar het Oostblok gereisd. Mijn argument : “Dit kan niet zo blijven. We moeten nu gaan om het te ervaren”
In alle bespiegelingen en terugblikken van heden ten dage mis ik eigenlijk de aandoening waar ik destijds genezen ben. De genezing werd bespoedigd door het feit dat in het Oosten partijfunctionarissen zelf hun deur niet konden openen en zelf hun glas niet wilden vullen. Daar waren “Genossen” voor aanwezig*
Het heeft dus gelukkig maar kort geduurd.
Theoretisch goed in maar de praktijk een verschrikking: SOCIALISME!

* Grappig is dat ik later om precies dezelfde reden de peveda hier ten stede heb verlaten.

maandag 10 nov 2014

Schrijf uw reactie








Type de code over:


Social media

KOPSTOOT

Aforismen 4 (en slot): Desiderius Erasmus (circa 1466-1536)


(Door Kees Versteeg)

Frans Timmermans en Mark Rutte zijn de winnaars van de Europese verkiezingen. Je zou hun triomf een lichte comeback van de ‘floor managers’ kunnen noemen. Floor managers zijn bestuurders die macht hebben in de vorm van bevoegdheden en budgetten, en die in een gezond politiek systeem in hoofdlijnen aangestuurd worden door ‘cloud managers’, schrijvers en filosofen, die verantwoording dragen voor het uitdenken van De Ideeën – het geestelijk geraamte van een samenleving. Een volwaardig systeem kent denkers en doeners. Denkers en doeners horen bij elkaar als scheten en bruine bonen.

Maar ons politiek systeem is niet gezond. Sinds de ineenstorting van de Sovjet-Unie in 1989 en de verschijning van het essay ‘Het einde van de geschiedenis’ van Francis Fukuyama, stuiten de denkers op de hoon van de uitvoerende macht. Ze zouden niet meer nodig zijn. Een Amerikaans type burgerlijk liberalisme zou de wereldgeschiedenis hebben gewonnen. ‘Wie een visie heeft, moet op zoek naar een oogarts’, smaalde Mark Rutte herhaaldelijk. Als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel.

Ook Thierry Baudet, een beginnende cloud manager, beginnend want nog zonder serieuze oplossingen maar wel met begrip van de diepe crisis waarin Europa zich bevindt, leed een nederlaag, zij het een lichte. Terecht. We moeten de Europese Unie hervormen, niet verwerpen.

We zijn nog steeds in het voorspel. De roep om cloud managers zal steeds luider gaan klinken. Want dit Europa lijkt nog het meest op de Herald of Free Enterprise, de veerboot die wegvoer van de kade met de boegdeuren nog wijd open. De Britse premier Theresa May, die vandaag haar aftreden bekend maakte, kan erover meepraten. Ook de Tories lijken een zinkend schip, net als Labour trouwens.

Een andere cloud manager die ooit werd afgetroefd door de gevestigde macht, was Erasmus. De katholieke kerk – Het Kartel van de Middeleeuwen – stond hem in de weg. Maar hij deed een lovenswaardige poging om de kerk humaner te maken, en dat in schitterende taal.

De Heilige Geest is neergedaald in de gedaante van een duif, niet als een adelaar of havik.

Niets is goedkoper dan om zich van de ernstigste levensvragen met een dooddoener af te maken.

Men moet het huwelijk eerbiedigen, zolang het nog maar een vagevuur is, maar het ontbinden als het een hel wordt.

Wat een plompe geest! Ik vermoed dat het een Hollander was.

  • Nieuw

  • Reacties