COLUMNS

Een liedje... contant

5564-een-liedje-contant
(Door Geert-Jan Laan)
Als jongeman heb ik nog wel cabaretteksten en liedjes geschreven die ook zijn uitgevoerd. Een paar heb ik zelfs nog verkocht aan Tom Manders (Dorus), die in zijn korte Rotterdamse periode behoefte had aan enkele liedjes die op Rotterdam waren gericht en waar hij als Amsterdammer natuurlijk geen kaas van had gegeten.

Ik verkocht het liedje ‘Rond de Oude Binnenweg’ aan hem voor een bedrag van 150 hele guldens. De componist, Hugh den Ouden die later bij Toon Hermans en het orkest Malando een eigen muzikale omgeving wist te scheppen, ontving hetzelfde bedrag.
Dat gebeurde in ruil, contant. Op advies van enkele ingewijden omdat Tom Manders op een later tijdstip nooit zou betalen. Met het geld in de zak kuierden Hugh en ik naar Timmer aan de Oude Binnenweg waar we – tot verbijstering van Kastelein Klaas Duyster - onze gehele uitstaande maandrekening afrekenden.
Lees verder

Code Oranje!

5561-code-oranje
(Door ManuelKneepkens)
Is ons Koningshuis tegen de tand des tijd bestand? Weliswaar vertelt steevast zo’n 80 % van de geënquêteerden, dat m[...]

‘Dat magge niet!’

5556-dat-magge-niet
(Door Jim Postma)
Een pure Rotterdamse met dito tongval klampt mij aan op straat en zegt min of meer verontwaardigd: ,,Er zijn hier haast [...]

Gezond en/of lekker?

5555-gezond-en-of-lekker
(Door Corry Gryn)
Ik geef het direct toe; ik ben een ‘lekkere’ eter. Voor mij geen groter plezier dan ingrediënten klaarzetten voor e[...]

‘Het moet niet gekker worden!’

5553-het-moet-niet-gekker-worden
(Door Jim Postma)
Belofte maakt schuld. Vorige week beloofde ik u nog een keer terug te komen op de zogenaamde ‘CS-Poortjes-affaire’. [...]

Oud-Raadsledendag

5551-oud-raadsledendag
(Door ManuelKneepkens)
Vorig jaar op de Oud-Raadsledendag bezochten we het nieuwe Centraal Station, de Haaienbek . ,,Waar gaat u heen, mene[...]

Valse hoop (2)

5550-valse-hoop-2
(Door Corry Gryn)
Ik heb al eens eerder geschreven over reclame en wat dat voor invloed heeft op een hoop mensen. Nu de zomer nadert wille[...]

De wereld van ‘Leenman’

5546-de-wereld-van-leenman
(Door Hans van den Bos)
(Onze gastcolumnist is in Rotterdam geboren, had de leiding over enkele boekwinkels en vertrok in 2002 naar Ierland). [...]

Mokum/Rotjeknor

5540-mokum-rotjeknor
(Door Michel Danois)
(Gastcollumnist Michel Danois schrijft gedichten en teksten, daarnaast werkt Michel ook als kunstenaar. Danois is gebor[...]

Kattenklauw

5539-kattenklauw
(Door Corry Gryn)
Vorig jaar een bak meegemaakt met Rooie Gerrit! Rooie Gerrit is een kater die veelvuldig op visite komt, soms wel drie k[...]

Eigeel in Berlijnse opera

5538-eigeel-in-berlijnse-opera
(Door Ronald Sørensen)
Soms betrap je mensen weleens in een situatie die daarna op geen enkele manier meer van je netvlies te branden is. Ieder[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties