COLUMNS

Rood-wit-blauw april

6012-rood-wit-blauw-april
(Door Corry Gryn)
Binnenkort is het weer koningsdag. Als rasecht zestigerjarenkind moet ik nog steeds wennen aan het woord. Zaten we vroeger samen met onze oude buren en een oranjebittertje/Sunkist aan de buis gekluisterd te kijken naar het defilé op Soestdijk, nu gaan de koning en koningin ‘het land in’.

Daar ik in de zestiger jaren op een degelijke gereformeerde school zat met een schoolhoofd dat in de oorlog actief was in het verzet, heb ik zo’n beetje alle Hollandse ‘kun je nog zingen, zing dan mee’-liedjes geleerd.
Liepen we op 30 april in colonne achter ‘ons’ muziekcorps aan, richting het gemeentehuis om daar onze kelen schor te zingen met: ‘Waar de blanke top der duinen’ en ‘O, schitterende kleuren van Nederlands vlag’.
Na de aubade en de spelletjes op het schoolplein als een speer naar huis, om daar naar ‘Het Defilé’ te kijken.
Lees verder

Lelijke gebouwen (1)

6003-lelijke-gebouwen-1
(Door Ronald Sørensen)
Lopend door één van de vele stadjes die we tijdens onze tochten aandeden schoten we elkaar regelmatig aan en refereerd[...]

Groene snelheid

6002-groene-snelheid
(Door Corry Gryn)
Een hele tijd geleden in de krant: Lid van de Tweede Kamer Liesbeth van Tongeren van GroenLinks wil overal in de bebouwd[...]

Ontroerend

5995-ontroerend
(Door Ronald Sørensen)
Leefbaar Rotterdam had me gevraagd een reclamespotje in te spreken en op de weg terug in de metro had ik een korte voor [...]

De Atlantikwall

5987-de-atlantikwall
(Door Ronald Sørensen)
Vrijwel alle babyboomers die een gelukkige jeugd hebben gehad, kennen de bunkers (uit WOII) langs onze kust. Er opklimme[...]

Het huilvirus

5986-het-huilvirus
(Door Corry Gryn)
Begrijp me goed: ik vind kinderen enorm leuk. Heb ze zelf nooit gehad, maar ik geniet van mijn ‘leasekleinkinderen’.[...]

Cruyff in Afrika

5985-cruyff-in-afrika
(Door Ronald Glasbergen)
In 2002 reden we met een tweedehands Toyota het stadje Nouadhibou binnen aan de uiterste westrand van de Sahara. De auto[...]

Binnenvaart

5972-binnenvaart
(Door Ronald Sørensen)
Door een merkwaardige samenloop van omstandigheden ging een aantal van de zeilende collega’s vrijwel ieder voorjaar me[...]

Gebouwen

5971-gebouwen
(Door Corry Gryn)
Een paar jaar geleden moest mijn rijbewijs verlengd worden. Dus op naar het gemeentehuis alhier. Het nieuwe Gemeentehuis[...]

Sint Annaland of ‘Stalland’

5960-sint-annaland-of-stalland
(Door Ronald Sørensen)

Een flinke ruzie op het water (gebeurt zelden), toen bij het invaren van de sluis van het Veerse Meer naar de Ooster[...]

Open boek

5959-open-boek
(Door Corry Gryn)

Een aantal jaren geleden werd me gevraagd of ik ook ‘op Hyves zat’. De vraag werd gesteld door mijn toenmalige jon[...]

Social media

KOPSTOOT

Schreven de goden de Illias en mensen de Odyssee?

Julian Jaynes (1920-1997) was een Amerikaans psycholoog en een avontuurlijk wetenschapper van groot formaat.

Ik citeer uit Wikipedia:

Jaynes was eén van de eersten die een bewustzijnstheorie als puur wetenschappelijk propageerde. In zijn boek The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind uit 1976 beschrijft hij zijn "bicameral mind", ofwel bicamerale of tweekamerige geest, theorie.

Jaynes opvatting is dat de twee hersenhelften, tot circa 3000 jaar geleden, vrijwel onafhankelijk van elkaar hebben gewerkt. In die tijd zouden mensen onbewust zijn geweest en hebben geleden onder het fenomeen ‘stemmen horen’ en andere soorten hallucinaties en zelfs onder vormen van dissociatie zoals die van de meervoudige persoonlijkheid.

De doorbraak van ‘bicamerale geest’ tot bewustzijn zou ongeveer 2700 jaar geleden, ten gevolge van de opkomst van geschreven en gelezen teksten en de spraakevolutie van de oude Grieken, hebben plaatsgevonden. In die tijd, zesde eeuw voor onze jaartelling, werden door de Grieken de democratie en natuurfilosofie ontwikkeld, dat hij ziet als een bewijs voor zijn theorie.

Wanneer we dus, aldus Jaynes, deze definitie volgen, zouden we moeten inzien dat geen van de personages in bijvoorbeeld de Ilias een bewustzijn had. Woorden worden erin niet figuurlijk maar in hun letterlijke oorspronkelijke betekenis gebruikt. ‘Psyche’ betekent adem, niet ziel, geest of bewustzijn; ‘thumus’ betekent beweging/trilling, niet emotie; ‘nous’ betekent waarneming, niet voorstellingsvermogen enz.

Jaynes neemt aan dat de wereld van de Ilias van voor 3500 jaar geleden gedomineerd werd door een tweedelige 'bicamerale geest', waarvan de rechterhelft uitvoerend is en god heette en een linkerhelft die volgzaam was en mens werd genoemd. Het waren de goden die de mensen direct of indirect (via priesters etc.) bevelen tot handelen gaven.

De 'bicamerale mens', aldus Jaynes, ontstond zo'n 11000 jaar geleden ten noorden van de zee van Galilea waar toentertijd een theocratisch georganiseerde nederzetting was gevestigd. Deze samenlevingsvorm verspreidde zich gestaag. De bicamerale beschavingen ondergingen zo'n 3500 jaar geleden geweldige culturele (uitvinding en verspreiding van het schrift) en vulkanische uitbarstingen die vele koninkrijken uiteen deed vallen. In deze chaos kon alleen het bewustzijn zich handhaven. Deze verandering wordt, volgens Jaynes, verhaald in de Odyssee die een eeuw later dan de Ilias werd geschreven. Hierin vinden we bewuste personen en psyche, nous en thumus als metaforen van bewustzijn. Tot zover Jaynes.

(door Kees Versteeg)

De foto is van azquotes.com

  • Nieuw

  • Reacties